Tiết…: LỖI VỀ THÀNH PHẦN CÂU VÀ CÁCH SỬA
I. Mục tiêu bài dạy
1. Kiến thức: Nhận biết và sửa được một số kiểu lỗi về thành phần câu
2. Năng lực: NL tự chủ, tự học
3. Phẩm chất: Chăm chỉ, trung thực
II. Thiết bị dạy học và học liệu
- Máy chiếu dùng để chiếu câu hỏi, bài giảng, giao nhiệm vụ HT cho HS
- SGK Ngữ văn 11, tập 2
III. Tiến trình dạy học
HOẠT ĐỘNG 1. KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế, hào hứng khi vào bài mới
b. Sản phẩm: Tạo lập câu của HS
c. Tổ chức thực hiện
HĐ của GV và HS
1. Khởi động
*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
(1) GV chia nhóm (mỗi dãy bàn là 1 nhóm)
với yêu cầu sau: Mỗi HS trong dãy sẽ viết
ra giấy note 1 từ/ cụm từ với:
+ Nhóm 1: Tên người hoặc con vật
+ Nhóm 2: Từ chỉ hoạt động
+ Nhóm 3: Tên đồ vật
+ Nhóm 4: Từ chỉ nơi chốn/ thời gian
(2) Xác định những câu có nghĩa. Xác định
những thành phần có trong câu
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
(1) HS viết từ theo đúng dãy của mình, có
thể tham khảo các từ của các bạn trong
nhóm để tránh trùng từ.
(2) HS xác định câu và thành phần câu
*Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu mỗi dãy từng HS đính phần
chuẩn bị của mình lên bảng ngẫu nhiên.
*Bước 4: Kết luận, nhận định
(1) GV mời HS đọc các từ được ghép lại.
Đánh giá mức độ hợp lí của từng câu.
(2) Chỉ ra từng thành phần có trong câu.
2. Hoạt động giới thiệu tri thức liên quan
*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV đặt câu hỏi:
+ Trong 3 thành phần trong câu, theo bạn

Dự kiến sản phẩm
1. Khởi động
Bạn
Hoa
Con
mèo
Trong
siêu thị

Đã làm

Bánh

Đang
đi
Chú
Toại

Tờ
giấy
Đã
mua

Vào hôm
qua
Dưới nước
Chiếc
máy bay
đồ chơi

- Các thành phần có trong câu:
+ Chủ ngữ
+ Vị ngữ
+ Trạng từ
2. Một số tri thức liên quan
- Thiếu thành phần câu
+ Thiếu chủ ngữ
+ Thiếu vị ngữ
+ Thiếu cả thành phần chủ ngữ và vị ngữ
- Không phân định rõ các thành phần câu
- Sắp xếp sai trật tự thành phần câu

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

thành phần nào bắt buộc phải có?
+ Theo bạn, có những lỗi nào về thành
phần của câu?
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS suy nghĩ trả lời câu hỏi
*Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS lần lượt trả lời các câu hỏi
*Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV định hướng, chốt đáp án, giới thiệu
nội dung bài học, tri thức tiếng Việt.
HOẠT ĐỘNG 2. BÀI TẬP THỰC HÀNH
a. Mục tiêu: Nhận biết được lỗi về thành phần câu trong những ngữ cảnh cụ thể và nêu
được cách sửa chữa lỗi.
b. Sản phẩm: Nội dung trả lời bài tập 1,2 trong SGK/tr.92, từ đọc đến viết
c. Tổ chức thực hiện:
HĐ của GV và HS

Dự kiến sản phẩm

*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
(1) GV yêu cầu HS làm việc theo cặp đôi để
thực hiện bài tập 1,2,3 trong SGK/tr.71.
(2) GV yêu cầu HS thực hiện yêu cầu từ
đọc đến viết
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
(1) GV yêu cầu HS thảo luận và trình bày
kết quả nhanh vào vở cá nhân.
(2) HS thực hiện cá nhân
*Bước 3: Báo cáo, thảo luận
HS cử đại diện trình bày kết quả theo yêu
cầu của GV lần lượt theo thứ tự các bài tập
(1)  (2).
*Bước 4: Kết luận, nhận định
(1) GV chốt lại theo định hướng
(2) GV hướng dẫn HS dựa trên sản phẩm
đoạn văn, trao đổi với bạn học cùng nhóm
và sửa lỗi thành phần câu trong đoạn văn
(nếu có).

Bài tập 1:
a. Lỗi: Thiếu thành phần chủ ngữ.
Câu đúng: Văn bản “Ngôi nhà tranh của cụ
Phan Bội Châu ở Bến Ngự” cho thấy ngay
cả khi bị thực dân Pháp giam lỏng ở Huế, cụ
Phan Bội Châu vẫn luôn được thanh niên
học sinh và các tầng lớp nhân dân ta rất mực
yêu mến và ngưỡng mộ.
Hoặc: Qua văn bản “Ngôi nhà tranh của cụ
Phan Bội Châu ở Bến Ngự”, Nguyễn Vỹ đã
cho thấy ngay cả khi bị thực dân Pháp giam
lỏng ở Huế, cụ Phan Bội Châu vẫn luôn
được thanh niên học sinh và các tầng lớp
nhân dân ta rất mực yêu mến và ngưỡng mộ.
b. Lỗi: Thiếu thành phần vị ngữ.
Câu đúng: Lòng tin của cụ Phan Bội Châu
vào lớp thanh niên học sinh như Tuấn,
Quỳnh sẽ khích lệ họ tiếp bước các chỉ sĩ ái
quốc như cụ.
c. Lỗi: Không phân định rõ các thành phần
câu.
Câu đúng: Bằng tình cảm yêu nước, khát
vọng duy tân và sự bốn ba tranh đấu cho

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

mục tiêu dân tộc tự cường, cụ Phan Bội
Châu đã trở thành tấm gương cao đẹp cho
đồng bào khắp ba miền Bắc Trung Nam và
thế hệ thanh niên học sinh đương thời noi
theo.
Bài tập 2: GV cần lưu ý HS đối chiếu các
ngữ liệu ở bài tập 2 với các thông tin trong
văn bản 1, 2 để có thể chỉ ra lỗi và nêu cách
sửa cho chính xác.
a. Lỗi: Sắp xếp sai trật tự thành phần câu.
Câu đúng: Vào đầu thập niên 70 thế kỉ trước,
Nguyễn Vỹ đã viết “Tuấn – chàng trai nước
Việt”, trong đó có thuật lại việc Tuấn và
Quỳnh đến thăm ngôi nhà tranh của cụ Phan
Bội Châu ở Bến Ngự.
b. Lỗi: Sắp xếp sai trật tự thành phần câu
Câu đúng: “Tuấn – chàng trai nước Việt”,
một tác phẩm văn xuôi tự sự cỡ lớn, đã ghi
lại những chứng tích thời đại” trong khoảng
45 năm đầu thế kỉ XX.
c. Lỗi: Sắp xếp sai trật tự thành phần câu.
Câu đúng: Một số tài liệu cho rằng: theo gợi
ý của V. Lê-nin, khoảng từ năm 1913 đến
năm 1923, M. Go-rơ-ki đã viết các tác phẩm
tự truyện về cuộc đời ông, trong đó có “Thời
thơ ấu”, “Kiếm sống”, “Tôi đã học tập như
thế nào?”.
Từ đọc đến viết
- Hình thức đoạn văn có thể viết theo dạng
diễn dịch, quy nạp hay phối hợp.
- Nội dung: có thể nhấn mạnh một số ý như:
Kí ức hình thành trên những trải nghiệm đời
sống của cá nhân; kí ức tuổi thơ bao giờ
cũng hồn nhiên, trong sáng, khó phai mờ
theo thời gian, do vậy, thường có tầm quan
trọng trong việc nuôi dưỡng tâm hồn, hình
thành nhân cách của mỗi người...
HOẠT ĐỘNG 3: CHỐT LẠI KIẾN THỨC TIẾNG VIỆT
a. Mục tiêu: Khái quát được nội dung chính bài học.
b. Sản phẩm: Sơ đồ tư duy về lỗi thành phần câu
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

c. Tổ chức thực hiện
HĐ của GV và HS
*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS vẽ sơ đồ tư duy tổng kết
nội dung bài học
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS vẽ sơ đồ tư duy
*Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Đại diện 1 – 2 nhóm trình bày sản phẩm
*Bước 4: Kết luận, nhận định
HS nhận xét, GV tổng kết kiến thức

Dự kiến sản phẩm

Thiếu chủ ngữ

Thiếu thành
phần câu

Thiếu vị ngữ
Thiếu cả
thành phần
chủ ngữ và vị
ngữ

Lỗi về thành
phần câu

Không phân định rõ
các thành phần câu
Sắp xếp sai trật tự
thành phần câu

HOẠT ĐỘNG 4: TỔNG KẾT
a. Mục tiêu: Rút ra được những lưu ý khi vận dụng kiến thức về lỗi về thành phần câu vào
thực tế trong việc tạo lập văn bản
b. Sản phẩm: Câu trả lời của HS, phần thực hiện bài tập (về nhà)
c. Tổ chức thực hiện
HĐ của GV và HS

Dự kiến sản phẩm

1. Những lưu ý khi vận dụng kiến thức
tiếng Việt
*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV đặt câu hỏi: Theo bạn, khi thực hiện việc
viết câu hoặc tạo lập đoạn văn/ văn bản,
chúng ta cần chú ý điều gì?
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS suy nghĩ, vận dụng từ thực tế để rút ra
kinh nghiệm cho bản thân
*Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Mời 1 – 2 HS trình bày
*Bước 4: Kết luận, nhận định
GV nhận xét, lưu ý HS về tầm quan trọng
của việc viết câu đầy đủ những thành phần
câu.
2. Củng cố, mở rộng :

1. Những lưu ý khi vận dụng kiến thức
tiếng Việt
- Cần viết câu có đầy đủ thành phần chính
(chủ ngữ, vị ngữ)
- Tránh viết những câu quá rườm rà dễ gây
hiện tượng tối nghĩa, khó hiểu.
- Khi viết cần đặt sự kiện vào ngữ cảnh để
có thể sắp xếp một cách hợp lí.
2. Củng cố, mở rộng:
a. Lỗi sắp xếp sai trật tự thành phần câu.
Cách sửa: Sắp xếp lại vị trí các thành phần
trong câu cho phù hợp.
Câu đúng: “Tuấn – chàng trai nước Việt”,
một tác phẩm văn xuôi tự sự cỡ lớn, đã
ghi lại những “chứng tích thời đại” trong
khoảng 45 năm đầu thế kỉ XX.

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG

*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS thực hiện bài tập sau:
Cho biết các câu sau mắc lỗi gì và nêu cách
sửa (chú ý đối chiếu với những thông tin
trong các văn bản ở Bài 9 sách giáo khoa và
sách bài tập):
a. Trong khoảng 45 năm đầu thế kỉ XX,
“Tuấn – chàng trai nước Việt”, một tác phẩm
văn xuôi tự sự cỡ lớn, đã ghi lại những
“chứng tích thời đại”.
b. Qua truyện “Em Dìn” đã khơi dậy bao kỉ
niệm buồn thương.
c. Truyện “Em Dìn” (Hồ Dzếnh) in trong
“Chân trời cũ”, Nhà xuất bản Á Châu, Hà
Nội, 1946, hoàn thành vào tháng 12 năm
1943.
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện bài tập (về nhà)

b. Lỗi thiếu thành phần chủ ngữ.
Cách sửa: Thêm chủ ngữ “tác giả” trước
“đã khơi dậy” hoặc bỏ từ “qua” để “truyện
Em Din” trở thành chủ ngữ.
c. Lỗi sắp xếp sai trật tự thành phần câu.
Trong câu này, việc sắp xếp vị ngữ “hoàn
thành vào tháng 12 năm 1943” sau vị ngữ
“in trong Chân trời cũ, Nhà xuất bản Á
Châu, Hà Nội, 1946” là không hợp lí.
Cách sửa: Sắp xếp lại vị trí các thành phần
trong câu cho phù hợp.
Câu đúng: Truyện “Em Din” (Hồ Dzếnh)
hoàn thành vào tháng 12 năm 1943, in
trong “Chân trời cũ”, Nhà xuất bản Á
Châu, Hà Nội, 1946.

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG