Ngày soạn: ………..
BÀI 9: NHỮNG CHÂN TRỜI KÍ ỨC
(Truyện, truyện kí)
Thời gian thực hiện: 11 tiết
(Đọc: 6,5 tiết, Thực hành tiếng Việt: 1 tiết, Viết: 2 tiết, Nói và nghe: 1 tiết; ôn tập: 0,5 tiết)
A. MỤC TIÊU CHUNG
1. Về năng lực
* Năng lực chung:
Phát triển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua hoạt
động đọc, viết, nói và nghe; năng lực hợp tác thông qua các hoạt động làm việc nhóm, chia
sẻ, góp ý cho bài viết, bài nói của bạn.
* Năng lực đặc thù:
- Phát triển năng lực ngôn ngữ và văn bản thông qua các nhiệm vụ học tập cụ thể về đọc,
viết, nói và nghe nhằm đáp ứng các yêu cầu cần đạt như sau:
- Nhận biết và phân tích được sự kết hợp giữa hư cấu và phi hư cấu trong truyện kí.
- Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân vật và mối
quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; nhận xét được những chi tiết quan
trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản.
- Nhận biết và sửa chữa một số kiểu lỗi về thành phần câu.
- Viết được bài thuyết minh có lồng ghép một hay nhiều yếu tố như miêu tả, biểu cảm, tự
sự, nghị luận.
- Biết thảo luận, tranh luận một cách có hiệu quả và có văn hoá về một vấn đề trong đời
sống phù hợp với lứa tuổi.
2. Về phẩm chất:
- Trân trọng những kỉ niệm và trải nghiệm tuổi thơ, sống có trách nhiệm với bản thân và
với mọi người.
B. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
PHẦN 1: ĐỌC
Tiết ……
VĂN BẢN 1: NGÔI NHÀ TRANH CỦA CỤ PHAN BỘI CHÂU
Ở BẾN NGỰ- Nguyễn Vỹ
(2 tiết)
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1. Về kiến thức. Giúp học sinh:
- Nhận biết và phân tích được sự kết hợp giữa hư cấu và phi hư cấu của truyện kí trong văn
bản.
- Phân tích được các chi tiết tiêu biểu đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân vật và mối quan hệ
của chúng trong tính chỉnh thể của văb bản; nhận xét được những chi tiết quan trọng trong
việc thể hiện nội dung văn bản “Ngôi nhà tranh của cụ Phan Bội Châu ở Bến Ngự”
2.Về năng lực:
- Năng lực tự chủ và tự học:Chủ động đọc và hoàn thiện các phiếu học tập.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Hoàn thành phần việc được giao, góp ý điều chỉnh thúc đẩy
hoạt động chung, khiêm tốn học hỏi các thành viên trong nhóm, tự tin và biết kiếm soát cảm
xúc, thái độ trước nhiều người.
3. Về phẩm chất:
-Trân trọng những đóng góp của cá nhân đối với đất nước, quê hương và có ý thức trách
nhiệm với cộng đồng.
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

1

-Tích cực, tự giác và nghiêm túc rèn luyện, tu dưỡng đạo đức của bản thân.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU
1. Thiết bị dạy học:
2. Học liệu:
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Tổ chức
Lớp
Tiết
Ngày dạy
Sĩ số
Vắng

2. Kiếm tra bài cũ:
3. Bài mới:
Hoạt động 1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu:
- Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của truyện kí.
b. Nội dung:
- Kích hoạt kiến thức nền của HS bằng kĩ thuật K-W-L.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh; bảng kết quả K-W.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV & HS
Giao nhiệm vụ học tập:
+ Câu hỏi (K): Em đã biết gì về cụ Phan Bội Châu, thể loại truyện
kí?
+ Câu hỏi (W): Sau buổi học hôm nay, em muốn biết thêm gì về
thể loại truyện kí, về cụ Phan Bội Châu?
K
W
(Điều em đã biết)
(Điều em muốn biết)

Dự kiến sản phẩm
Câu trả lời của học
sinh

- Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ bằng kĩ thuật công não, phản
hồi nhanh.
- Báo cáo, thảo luận: HS trình bày, phát biểu theo lượt; GV ghi
nhận lên bảng.
- Kết luận, nhận định: GV dẫn dắt vào bài học mới:

Cụ Phan Bội Châu là người sáng lập phong trào Đông Du,
kêu gọi thanh niên Việt Nam sang Nhật Bản học tập, chờ thời
cơ giành lại độc lập cho nước nhà. Sau nhiều thập niên hoạt
động cách mạng, tháng 6/1925 cụ bị thực dân Pháp bắt ở
Thượng Hải ( Trung Quốc) và kết án chung thân. Trước áp
lực đấu tranh của quần chúng, người Pháp phải đưa cụ về
giam lỏng ở Huế. Ảnh: Bên trong khuôn viên khu lưu niệm.
Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu các văn bản liên
quan đến truyện kí, văn bản về cụ Phan Bội Châu.
Với tình cảm thương mến và trân trọng cụ Phan, nhân dân cả
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

2

nước và Thừa Thiên Huế đã tự nguyện quyên góp để mua khu
vườn ở dốc Bến Ngự và làm nhà cho cụ ở.

Hoạt động 2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Nội dung 1. Tìm hiểu tri thức Ngữ văn
a. Mục tiêu: Nhận biết được một số yếu tố của của truyện kí như: Khái niệm truyện kí, sự
kết hợp giữa phi hư cấu và hư cấu trong truyện kí.
b. Nội dung: Tìm hiểu các tri thức ngữ văn cần thiết để đọc hiểu văn bản thuộc thể loại
truyện kí.
c. Sản phẩm: Câu trả lời trên phiếu học tập của HS.

d.Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của GV & HS
B1: Giao nhiệm vụ học tập:
- HS đọc phần Tri thức ngữ văn về thể loại truyện kí
trong SGK tr.77-78 và tóm tắt vào phiếu học tập số 1.
B2: Thực hiện nhiệm vụ:

Dự kiến sản phẩm
TRI THỨC NGỮ VĂN
1.Truyện kí:
- Truyện kí là thể loại trung gian
giữa truyện và kí.
- Thực hiện nhiệm vụ: HS làm phiếu học tập số 1; -Truyện kí rất gắn với kí ở yêu
cầu về tính xác thực dựa trên
làm việc cá nhân.
- Khái niệm
SP việc ghi chép người thật, việc
thật.
- Truyện kí gần với truyện ở chỗ
Truyện kí Yếu tố kí trong truyện kí
thường có cốt truyện hoàn chỉnh
Yếu tố truyện trong truyện kí
hoặc tương đối hoàn chỉnh.
2. Sự kết hợp giữa phi hư cấu
Phi hư cấu Phi hư cấu
và hư cấu trong truyện kí.
và hư cấu
- Phi hư cấu là cách phản ánh
trong
Hư cấu
hiện thực theo nguyên tắc đề cao
truyện kí
tính xác thực bằng cách gọi
thẳng tên và miểu tả chính xác
- Báo cáo, thảo luận: HS trình bày phiếu học tập;
những con người và sự kiện có
HS nhận xét, góp ý B3: Báo cáo, thảo luận:
thực (tên tuổi, lai lịch, ngoại
- HS trình bày phiếu học tập; HS nhận xét, góp ý
hình, nguồn gốc, gia đình, ngọn
B4: Kết luận, nhận định.
nguồn văn hoá, …)
- GV chốt kiến thức, biểu dương cá nhân hoạt động
- Hư cấu là dung trí tưởng tượng
tốt.
sáng tạo ra cái mới, những điều
khác lạ không có hoặc chưa có
trong thế giới thực nhằm mục
đích nghệ thuật.
Nội dung 2: Tìm hiểu văn bản: “Ngôi nhà tranh của cụ Phan Bội Châu ở Bến Ngự”
2.1. Tìm hiểu khái quát
a. Mục tiêu:
- HS chỉ ra được nét chính về cuộc đời và sự nghiệp của nhà văn Nguyễ Vỹ, về Phan Bội
Châu.
- HS giới thiệu một vài nét về văn bản “Ngôi nhà tranh của cụ Phan Bội Châu ở bến
Ngự” , tác phẩm “Tuấn – chàng trai nước Việt”
b. Nội dung:
Đọc phần tác phẩm trong SGK trang 79 và tác giả trong SGK trang 84 kết hợp xem video,
hình ảnh giới thiệu về Phan Bội Châu để trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

3

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của Gv và Hs

* Nhiệm vụ 1:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Yêu cầu HS
đọc hần giới thiệu về tác giả Nguyễn Vỹ
trang 84 để chỉ ra được nét chính tác giả
Nguyễn Vỹ.
B2: Thực hiện nhiệm vụ: Trao đổi, thảo
luận nhóm theo bàn.
B3: Báo cáo thảo luận: Đại diện HS 1 – 2
bàn trả lời. Đại diện các bàn khác nhận xét,
bổ sung.
B4: Kết luận, nhận định.

Dự kiến sản phẩm

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Nguyễn Vỹ (1912-1971)
- Quê Quảng Ngãi
- Ông là nhà báo, nhà thơ, nhà văn có nhiều đóng
góp cho nền văn học Việt Nam hiện đại: “Một
nhà thơ cách tân có nhiều đóng góp cho phong
trào Thơ mới. Một nhà văn, nhà phê bình - biên
khảo tài năng và tâm huyết. Một nhà báo dấn
thân, dám viết, không ngại đụng chạm, phê phán
thẳng thừng nhà cầm quyền Pháp, đối đầu với
phát xít Nhật, đối lập với chính quyền Quân chủ
Nguyễn Vỹ vẫn là sự pha trộn giữa lãng Lập hiến của Bảo Đại phản kháng và bất hợp tác
mạn, hiện thực, siêu thực và kỳ ảo; đồng với chính quyền Ngô Đình Diệm”( nguồn
thời, đó là sự kết hợp giữa tinh thần xã hội https://www.chungta.com/nd/tu-lieu-tra-cuu/cotvới trải nghiệm nghệ thuật.
cach-nguyen-vy.html)'.
-Tác phẩm chính:
+ Hoang vu(1962)
+ Tuấn – chàng trai nước Việt(1970)
* Phan Bội Châu: ( 1867-1940)
- Tên thật: Phan Văn San, hiệu Sào Nam
* Nhiệm vụ 2:
- Quê quán: Nam Đàn, Nghệ An
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Cho HS xem - Là một nhà yêu nước, nhà cách mạng lớn trong
một đoạn video giới thiệu về Phan Bội phong trào chống Pháp.
Châu
https://www.youtube.com/watch? - Là một trong những nhà nho đầu tiên đã chủ
v=bjAorhrD2ec
trương đi tìm đường cứu nước theo kiểu mới.
B2: Thực hiện nhiệm vụ: Trao đổi thảo luận 1905- 1925, PBC bôn ba nhiều nước để mưu sự
theo cặp đôi. HS xem video và quan sát, ghi phục quốc nhưng không thành.
nhớ thông tin về Phan Bội Châu để trả lời.
+ 1925 bị thực dân Pháp bắt và bị giảm lỏng ở
B3: Báo cáo thảo luận: Đại diện 1 – 2 cặp Huế cho đến khi mất năm 1940-> Ông già bến
đôi trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung. Ngự.
B4: Kết luận, nhận định.
- Là tác giả thơ văn lớn của nền VHVN hiện đại.
- Tác phẩm chính: Lưu biệt khi xuất dương(1905),
Hải ngoại huyết thư(1906),Việt Nam Quốc sử
khảo (1909)…..
2. Văn bản
a. Xuất xứ: trích từ tác phẩm: Tuấn- chàng trai
nước Việt(1970)
+ Là tác phẩm văn xuôi tự sự lớn gồm 45 chương.
* Nhiệm vụ 3:
+ Nội dung: ghi lại theo trình tự thời gian những
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Yêu cầu HS “chứng tích thời đại” trong khoảng 45 năm đầu
đọc SGK /trang79 cập nhật thông tin về tác của thế kỉ XX.
phẩm.
b. Thể loại: Truyện kí
B2: Thực hiện nhiệm vụ: Trao đổi thảo luận c. Vị trí của văn bản:
theo cặp đôi, ghi nhớ thông tin để trả lời.
- Trích từ chương 20 của tác phẩm
B3: Báo cáo thảo luận: Đại diện 1 – 2 cặp - Nội dung: Thuật lại việc Tuấn và Quỳnh- một
4
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

đôi trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung.
B4: Kết luận, nhận định.

ngời bạn cũ của Tuấn- đến thăm ngôi nhà của cụ
Phan Bội Châu ở Bến Ngự, thành phố Huế, vào
năm 1927.

2.2. Khám phá văn bản
a. Mục tiêu:
- Vận dụng các kĩ năng đọc đã học ở những bài trước như theo dõi, suy luận trong quá trình
đọc trực tiếp VB
b. Nội dung:
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS cho những câu hỏi ở phần Đọc VB.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của Gv và Hs
Nhiệm vụ 1: B1. Chuyển
giao nhiệm vụ
- Gv chia lớp theo nhóm nhỏ
4-6 em, yêu cầu học sinh xác
định được câu chuyện và ý
nghĩa của câu chuyện trong
tác phẩm.
B2. Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh thảo luận theo
nhóm nêu được câu chuyện,
tóm tắt ý nghĩa câu chuyện và
đưa ra sản phẩm của mình.
B3. Báo cáo thảo luận
- GV cử đại diện 2-3 theo
nhóm trình bày, các nhóm
khác theo dõi và nhận xét bổ
sung nếu có.
B4. Đánh giá kết quả thực
hiện:

Dự kiến sản phẩm
II. Khám phá văn bản
1. Tóm tắt câu chuyện và ý nghĩa của câu chuyện
trong tác phẩm
- Tóm tắt câu chuyện:
Tuấn cùng với người bạn của mình là Quỳnh đã cùng
nhau đến thăm nhà cụ Phan Bội Châu ở Bến Ngự. Cụ
Phan là người được rất nhiều người yêu mến và kính
trọng, Tuấn rất ngưỡng mộ những bài học và sách vở
do cụ Phan chỉ dạy. Bất chấp việc đến thăm cụ Phan sẽ
có mật thám theo, nhưng Tuấn vẫn rất muốn đến nhà cụ
để gặp cụ. Căn nhà mà cụ Phan đang ở là một căn nhà
tranh ba gian, giản dị và đơn sơ. Xung quanh ngôi nhà
có rất nhiều cây cối và lúc nào cũng được mở ra cho
mọi người vào. Căn nhà không có tiếng người mà rất
yên bình và tĩnh lặng. Tuấn đến thì không dám vào
trong mà ngó xem nhưng không gặp được cụ Phan Bội
Châu. Thông qua một em bé trong nhà cụ Phan, thì
Tuấn biết được cụ Phan đang bán gạo cho những người
dân nghèo quanh đó. Khi gặp được cụ Phan tuấn trở
lên căng thẳng khi gặp người mà mình đã ngưỡng mộ
từ lâu. Cụ Phan xuất hiện với dáng vẻ hiền từ, phong
thái thư thả và giản dị. Cụ ung dung và thoải mái đến
chỗ Tuấn và hỏi han về thông tin của hai cậu. Sau đó cụ
còn chỉ dạy rất nhiều cho Tuấn về cuộc sống, về lòng
yêu đất nước và biết yêu thương nhân dân. Cụ đứng nói
chuyện với hai cậu nhưng vẫn không quên đi bán gạo
cho bà con. Sau đó họ lại được chứng kiến rõ hơn căn
nhà mà cụ Phan đang ở, qua sự chỉ dẫn của một em bé
sống trong nhà của cụ. Cả cuộc đời cụ Phan sống với
nước với dân, thanh bạch và chí dũng. Chính vì thế
không chỉ riêng Tuấn, mà các thế hệ thanh niên lúc bấy
giờ đều vô cùng ngưỡng mộ cụ và luôn tuân theo những
sự chỉ dạy của cậu.
Nhiệm vụ 2:
- Ý nghĩa của câu chuyện trong việc thể hiện ý đồ
B1. Chuyển giao nhiệm vụ: mục đích viết của tác giả:
- GV phát phiếu bài tập Yêu - Giúp người đọc hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của cụ
cầu HS: (Phiếu bài tập số 1- Phan Bội Châu đối với dân tộc Việt Nam, cũng như sự
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

5

trình bày ở phụ lục)
+ Tìm một số sự việc, chi tiết
phi hư cấu và hư cấu trong
văn bản
+ Nhận xét sự kết hợp các
yêu tố phi hư cấu và hư cấu.
B2. Thực hiện nhiệm vụ
- Hoạt động nhóm lẽ và nhóm
chẵn
B3. Báo cáo thảo luận
- Giáo viên yêu cầu đại diện
các nhóm trình bày, nhận xét
B4. Đánh giá kết quả thực
hiện:
- Sau khi các nhóm trình bày
xong gv nhận xét hoạt động
của các tổ và chốt
Nhiệm vụ 3:
B1. Chuyển giao nhiệm vụ:
+ Giáo viên yêu cầu HS: Xác
định nhân vật, ngôi kể, điểm
nhìn và thực hiện phiếu học
tập bằng hình thức cá nhân.
( Phiếu học tập số 2)
B2. Thực hiện nhiệm vụ
-HS đọc và làm phiếu học tập
trả lời các câu hỏi theo yêu
cầu.
B3. Báo cáo thảo luận
- Học sinh trình bày theo
nhóm
B4. Đánh giá kết quả thực
hiện:
GV nhận xét, chốt ý.
Nhiệm vụ 4:
B1. Chuyển giao nhiệm vụ:
+ Sau khi học xong văn bản
em rút ra được những lưu ý gì
khi đọc văn bản truyên kí
B2. Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh trả lời câu hỏi
B3. Báo cáo thảo luận
- HS trình bày các câu hỏi.
B4. Đánh giá kết quả thực
hiện:
GV nhận xét, chốt ý.

nỗ lực của ông trong việc giáo dục, truyền đạt tinh thần
đấu tranh cho thế hệ sau.
- Khơi dậy tinh thần đấu tranh, tự hào dân tộc và tình
yêu quê hương cho nhân vật trong truyện, đồng thời
nhấn mạnh sự quan trọng của sự hy sinh cho đất nước
2. Sự kết hợp phi hư cấu – hư cấu trong văn bản
* Yếu tố phi hư cấu và hư cấu trong văn bản
(Phần này trình bày trong phiếu bài tập- Học sinh có
thể chép vào vở hoặc ghi vào phiếu bài tập)
* Tác dụng của việc kết hợp các yếu tố phi hư cấu
với hư cấu trong văn bản.
- Tăng tính thuyết phục của văn bản.
- Giúp nâng cao tính thẩm mỹ của văn bản.
- Tạo ra những ý tưởng và cách tiếp cận mới, mang đến
cho độc giả một trải nghiệm đọc khác biệt và độc đáo.
- Giúp tác giả đưa ra các suy nghĩ sâu sắc hơn về các
vấn đề đặt ra trong tác phẩm.
3. Ngôi kể, điểm nhìn, nhân vật trong văn bản
- Ngôi kể : ngôi thứ ba.
+ Người kể chuyện ngôi thứ ba có khả năng bao quát
hiện thực đời sống cao hơn so với người kể chuyện ngôi
thứ nhất.
+ Ngôi kể thứ ba có thể tạo ra cái nhìn khách quan, xác
thực hơn so với việc sử dụng ngôi kể khác.
- Điểm nhìn của nhân vật Tuấn:
+ Là điểm nhìn của nhân chứng
+ Tuấn là đại diện tiếng nói cho cho HS, sinh viên
đương thời về cụ Phan Bội Châu và ảnh hưởng của cụ
đối với lớp trẻ Việt Nam lúc bấy giờ.
- Nhân vật Phan Bội Châu và ngôi nhà tranh của cụ ở
Bến Ngự đều có thể xem là “chứng tích của thời đại”,
vì:
+ Cụ là nhân vật có thật, gắn với bối cảnh sự vật có thật,
mang tính xác thực cao (có thể dễ dàng kiểm chứng);
cuộc đời của cụ là biên niên sử đáng tin cậy.
+ Nhân vật Phan Bội Châu trong VB là chứng tích quan
trọng gợi nhắc đời sống nhân cách của một nhân vật
lịch sử, một giai đoạn lịch sử của đất nước.
+ Phan Bội Châu được miêu tả qua cái nhìn của các
nhân chứng Tuấn và Quỳnh – hai thanh niên đương
thời.
4. Một số lưu ý khi đọc truyện kí
 - Cần tìm hiểu bối cảnh xã hội và hoàn cảnh sáng tác để
hiểu sâu hơn nội dung và các tầng ý nghĩa của truyện.
- Chú ý các yếu tố thuộc câu chuyện, cốt truyện, nhân
vật, lời người kể chuyện, lời nhân vật, điểm nhìn, ngôi
kể, tình huống, sự kết hợp giữa phi hư cấu và hư cấu
trong tác phẩm....

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

6

……

2.3: Tổng kết
a. Mục tiêu: Khái quát lại nội dung nghệ thuật của văn bản/ Đánh giá quá trình học tập của
học sinh
b. Nội dung: Giáo viên phát PHT, học sinh làm việc cá nhân
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS bằng ngôn ngữ nói, PHT

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động của Gv và Hs
Dự kiến sản phẩm
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
III. Tổng kết
- GV chuyển giao nhiệm vụ
1. Nôi dung
+ Theo em, nội dung của văn bản là - "Ngôi nhà tranh của cụ Phan Bội Châu ở Bến
gì?
Ngự" là một câu chuyện lịch sử về một trong
+ Nghệ thuật đặc sắc được thể hiện những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn nhất
qua văn bản?
trong cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Việt Nam. Văn bản giúp người đọc hiểu rõ hơn
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực về tầm quan trọng của cụ Phan Bội Châu đối
hiện nhiệm vụ
với dân tộc Việt Nam, cũng như sự nỗ lực của
- GV quan sát, hướng dẫn
ông trong việc giáo dục, truyền đạt tinh thần đấu
- HS suy nghĩ
tranh cho thế hệ sau.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận 2. Nghê thuật
- Gv tổ chức hoạt động, gọi 4-5 học - Bút pháp hiện thực sắc sảo.
sinh báo cáo sản phẩm
- Ghi chép những sự thật ở đời một cách chân
- HS báo cáo sản phẩm, nhận xét, bổ thực=> Giúp cho người đọc có cái nhìn toàn
sung câu trả lời của bạn.
cảnh về hiện trạng xã hội đương thời.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt
lại kiến thức
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1( Hoạt động Khởi động)
K
W
(Điều em đã biết)
(Điều em muốn biết)
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2( Hoạt động Tìm hiểu Tri thức Ngữ văn)

Truyện
kí

Khái niệm

Truyện kí là thể loại trung gian giữa truyện và kí.

Yếu tố kí trong
truyện kí
Yếu tố truyện trong
truyện kí

Truyện kí rất gắn với kí ở yêu cầu về tính xác thực dựa
trên việc ghi chép người thật, việc thật.
Truyện kí gần với truyện ở chỗ thường có cốt truyện
hoàn chỉnh hoặc tương đối hoàn chỉnh.

Phi hư
cấu và
Phi hư cấu
hư cấu
trong
truyện k
Hư cấu

Phi hư cấu là cách phản ánh hiện thực theo nguyên tắc
đề cao tính xác thực bằng cách gọi thẳng tên và miểu
tả chính xác những con người và sự kiện có thực (tên
tuổi, lai lịch, ngoại hình, nguồn gốc, gia đình, ngọn
nguồn văn hoá, …)
Hư cấu là dung trí tưởng tượng sáng tạo ra cái mới,
những điều khác lạ không có hoặc chưa có trong thế

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

7

giới thực nhằm mục đích nghệ thuật.

Gợi ý:

Truyện kí
Phi hư cấu và
hư cấu trong
truyện k

Khái niệm
Yếu tố kí trong truyện kí
Yếu tố truyện trong truyện kí
Phi hư cấu
Hư cấu
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 (Mục II. 3)

Sự việc, chi tiết

TPXĐ (không được hư cấu)

Gợi ý
Sự việc, chi tiết

TPKXĐ (có thể hư cấu)

TPXĐ
(không
được hư
cấu)
x
x
x

 Họ tên nhân vật Phan Bội Châu..
Việc cụ Phan bị thực dân Pháp giam lỏng ở Huế.
Việc nhân dân ba kì góp tiền dựng nhà. Chuyện mật thám theo dõi cụ
Phan và những ai đến thăm cụ.
Thời gian năm 1927
Địa điểm ngôi nhà ở Bến Ngự
Vật liệu dựng ngói nhà tranh.
Câu trúc ngôi nhà ba gian
Cảnh quan, địa chi, vị trí, tên sông, tên cầu
Các bức tranh, câu đối,...
Các cuốn sách do cụ Phan viết.
Việc cụ Phan bán gạo
Giọng nói địa phương xứ Nghệ
Vậy chớ tụi mấy ở Huế thường ngày không đến thăm cụ sao?”
* Thỉnh thoảng mới đến mà tụi tao phải rủ nhau đi một lượt bốn, năm
đứa để cho lính mã tà và bọn chỉ điểm ít nghi ngờ. Mày muốn tạo rủ
thêm vài ba thằng bạn nữa đi với tụi mình cho vui không?".
“– Nhà cụ Phan ở Bến Ngự gần đây Hai đứa mình đến thăm cụ thể
nào cũng có mật thảm theo dõi, rình mò. Mẫu dám đến không?” “–
Thôi không cần, hai đứa mình đi đến thăm cụ, chớ có làm gì mà sợ.”
Trông cụ không khác nào một vị tiền lão dạ mặt hồng hào, đang bước
thung dung ở dưới bóng cây.” (suy nghĩ, cảm nhận của Tuấn)
Tuấn được hoàn toàn thoả mãn.
Những câu nói cụ thể của nhân vật.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4( Mục II.4)
Vấn đề
Dự kiến sản phẩm

x
x
x
x
x
x
x
x
x

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

TPKX
Đ (có
thể hư
cấu)

x
x
x
x
x
x
8

- Xác định nhân vật
- Ngôi kể
- Điểm nhìn
- Tác dụng của việc lấy điểm nhìn
từ nhân vật Tuấn
- Nhân vật Phan Bội Châu và ngôi
nhà tranh của cụ ở Bến Ngự đều
có thể xem là “chứng tích của
thời đại”,
Gợi ý
Vấn đề
- Xác định nhân vật
- Ngôi kể
- Điểm nhìn
- Tác dụng của việc lấy điểm nhìn
từ nhân vật Tuấn

Dự kiến sản phẩm
- Tuấn, Quỳnh, cụ Phan Bội Châu…
- Ngôi thứ 3
- Tuấn, tác giả
+ Là điểm nhìn của nhân chứng
+ Tuấn là đại diện tiếng nói cho cho HS, sinh viên
đương thời về cụ Phan Bội Châu và ảnh hưởng của cụ
đối với lớp trẻ Việt Nam lúc bấy giờ.
- Nhân vật Phan Bội Châu và ngôi + Cụ là nhân vật có thật, gắn với bối cảnh sự vật có
nhà tranh của cụ ở Bến Ngự đều
thật, mang tính xác thực cao (có thể dễ dàng kiểm
có thể xem là “chứng tích của
chứng); cuộc đời của cụ là biên niên sử đáng tin cậy.
thời đại”,
+ Nhân vật Phan Bội Châu trong VB là chứng tích quan
trọng gợi nhắc đời sống nhân cách của một nhân vật
lịch sử, một giai đoạn lịch sử của đất nước.
+ Phan Bội Châu được miêu tả qua cái nhìn của các
nhân chứng Tuấn và Quỳnh – hai thanh niên đương
thời.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5 ( Tổng kết)
Những điều em nhận biết và làm được
Những điều em còn băn khoăn

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Viết được đoạn văn trình bày ấn tượng của bản thân sau khi học xong văn
bản(khoảng 150 chữ).
b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để viết đoạn văn nêu ấn tượng về một nhân vật, chi
tiết mà em thích trong văn bản Ngôi nhà tranh của cụ Phan Bội Châu ở Bến Ngự.
c. Sản phẩm học tập: Đoạn văn HS viết được.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS:Trong văn bản Ngôi nhà tranh của cụ Phan Bội Châu ở Bến Ngự, em
thích nhất nhân vật hoặc sự việc chi tiết nào? Hãy viết đoạn văn (150 chữ) giải thích lí do vì
sao em thích?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe yêu cầu và hướng dẫn của GV để viết đoạn văn.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

9

- GV mời 2- 3 HS trình bày đoạn văn của mình.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, khen ngợi HS đã trình bày đoạn văn trước lớp. Chấm điểm cho bài văn đạt
yêu cầu.
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a. Mục tiêu:
+ Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của truyện như: nhân vật, điểm nhìn, ngôi kể,
tóm tắt truyện, thành phần xác định (không được hư cấu), thành phần không xác định (có
thể hư cấu), tâm trạng/ hành động/ lời nói của nhân vật ….
+ Biết nhận xét nội dung bao quát của văn bản; biết phân tích các chi tiết tiêu biểu, đề tài,
câu chuyện, nhân vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm;
b. Nội dung: Đọc một chương khác trong tác phẩm “Tuấn – chàng trai đất Việt”.
c. Sản phẩm: Phiếu học tập của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
B1. Chuyển giao nhiệm vụ:
- Giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu HS chọn đọc một chương tâm đắc trong tác phẩm
“Tuấn – chàng trai nước Việt” và hoàn thiện vào phiếu học tập cá nhân.
B2. Thực hiện nhiệm vụ:
Thực hiện nhiệm vụ: HS đọc (ở lớp hoặc ở nhà) và làm phiếu học tập.
B3. Báo cáo thảo luận
Báo cáo, thảo luận: HS trình bày các đặc điểm của truyện kí.
B4. Đánh giá kết quả thực hiện:
Kết luận, nhận định: GV nhận xét, chốt ý. (Phiếu học tập sau)
Vấn đề
Câu trả lời
Nhân vật
Ngôi kể
Điểm nhìn
Tóm tắt truyện
Thành phần xác định
(không được hư cấu)
Thành phần không xác
định (có thể hư cấu)
Tâm trạng/ Hành động/ Lời
nói của nhân vật ….
4. Củng cố:
- Gv cho học sinh trình bày trong 1 phút những kiến thức mà học sinh nắm được qua bài
học.
5. HDVN:
- GV dặn dò HS:
+ Ôn tập bài “Ngôi nhà tranh của cụ Phan Bội Châu ở bến Ngữ”
+ Chuẩn bị văn bản “Tôi đã học tập như thế nào?” (M. Go-rơ-ki)

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

10

Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG

11