Tiết…: ÔN TẬP
BÀI 9 – NHỮNG CHÂN TRỜI KÝ ỨC
(TRUYỆN – TRUYỆN KÍ)

kí).

I. Mục tiêu bài dạy
1. Kiến thức
- Hệ thống hoá kiến thức đã học trong bài 9: Những chân trời ký ức (truyện – truyện

- Phát triển kĩ năng đọc, viết, nói và nghe thông qua việc thực hiện những nhiệm vụ
đặt ra trong các bài tập.
- Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học và rèn luyện vào việc giải quyết những
bài tập mang tính tổng hợp.
2. Năng lực
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực
hợp tác, năng lực trình bày.
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài học.
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận, hoàn thành bài tập.
- Năng lực tiếp thu tri thức để tìm hiểu bài Thực hành viết.
3. Phẩm chất
HS có thái độ học tập nghiêm túc. Biết trân trọng những kí ức.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
- Máy chiếu;
- Thiết kế bài dạy;
- Hệ thống sơ đồ hoặc bảng tóm tắt các vấn đề về đọc văn bản truyện kí; kiểu bài
thực hành viết, nói và nghe; kiến thức tiếng Việt.
- SGK, SBT Ngữ văn 10, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
III. Tiến trình dạy học
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu
Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập
của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Nội dung
GV đặt những câu hỏi gợi gợi nhắc một số kiến thức đọc trong bài 9 để học sinh chia
sẻ thông qua trò chơi: Ai nhanh hơn.
c. Sản phẩm
GV đặt những câu hỏi gợi vấn đề cho HS chia sẻ
d. Tổ chức thực hiện
*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn?”. Giáo viên chiếu slide với các câu hỏi trắc
nghiệm ôn lại một số nội dung trong bài đọc văn bản.
Câu 1: Văn bản “Ngôi nhà tranh của cụ Phan Bội Châu ở Bến Ngự” (trích Tuấn –
chàng trai nước Việt) được kể ở ngôi …..
A. Thứ nhất
C. Thứ ba

B. Thứ hai

D. Kết hợp ngôi thứ nhất và thứ ba

Câu 2: Trong văn bản “Tôi đã học tập như thế nào?” một dấu mốc quan trọng trên
bước đường học tập và trưởng thành của Pê-xcốp là ….
A. đến trường và bị chế nhạo vì chiếc sơ mi vàng khến cậu mang biệt hiệu “thằng tù
khổ sai”.
B. mặc dù học khá nhưng cậu bị đuổi khỏi trường vì hạnh kiểm xấu.
C. thời gian đầu, Pê-xcốp say sưa với cái mới và vì giá trị tinh thần lớn lao của cái thế
giới mà sách mở ra.
D. biết đọc sách một cách có ý thức năm lên 14 tuổi.
Câu 3:Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau đây:
“Chẳng biết nước có giữ ngày, giữ tháng
Giữ bao nhiêu kỷ niệm giưa dòng trôi?”
A. Câu hỏi tu từ, điệp từ
B. Câu hỏi tu từ, ẩn dụ, điệp từ
C. Câu hỏi tu từ, điệp từ, nhân hóa
D. Câu hỏi tu từ, ẩn dụ, nhân hóa
*Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh lắng nghe câu hỏi và suy nghĩ trả lời nhanh.
*Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV mời 3 HS trả lời các câu hỏi:
Câu 1: A
Câu 2: D
Câu 3: C
*Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã chia sẻ.
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Bài học hôm nay chúng ta cùng
củng cố lại các nội dung gắn với các kỹ năng đọc, viết, nói và nghe đã học ở bài 9.
HOẠT ĐỘNG 2: ÔN TẬP
Hoạt động 1: Ôn tập phần tri thức ngữ văn
a. Mục tiêu: Ghi nhớ những kiến thức phần tri thức ngữ văn ở bài 9.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên
quan đến phần Ôn tập tri thức ngữ văn.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của Gv và Hs
Dự kiến sản phẩm
B1. Chuyển giao nhiệm vụ
- Truyệ kí: là thể loại trung gian giữa truyện và
GV tổ chức trò chơi “Ai nhớ hơn” ký, vừa có yêu cầu về tính xác thực dựa trên việc
yêu cầu học sinh nhắc lại kiến thức ghi chép người thật, việc thật, vừa có cốt truyện
về thể loại truyện kí:
hoàn chỉnh hoặc tương đối hoàn chỉnh. Người
- Truyện kí là gì?
viết được phép hư cấu ở một mức độ nhất định.
- Phi hư cấu là gì?
- Phi hư cấu: là cách phản ánh hiện thực theo
- Hư cấu là gì?
nguyên tắc đề cao tính xác thực bằng cách gọi

B2. Thực hiện nhiệm vụ
thẳng tên và miêu tả chính xác những con người
Học sinh nghe yêu cầu, thực hiện và sự kiện có thực: tên tuổi, lai lịch, ngoại hình,
nhiệm vụ.
nguồn góc gia đình, ngọn nguồn văn hóa …
B3. Báo cáo thảo luận
- Hư cấu: là dùng trí tưởng tượng sang tạo ra cái
Học sinh nhớ lại kiến thức bài học và mới, những điều khác lạ không có hoặc chưa có
trả lời câu hỏi của giáo viên. B4. trong thế giới thực nhằm mục đích nghệ thuật.
Đánh giá kết quả thực hiện
Trong truyện ký có không ít chi tiết, yếu tố
GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến không cần kiểm chứng: diễn biến nội tâm của
thức, chiếu slide 7
nhân vật, tác động của cảnh sác thiên nhiên …
Hoạt động 2: Ôn tập phần đọc văn bản
a. Mục tiêu: Hệ thống hóa kiến thức về phần đọc các văn bản được học trong bài 9.
Vận dụng nội dung phần đọc liên hệ để rút ra bài học cho bản thân.
b. Nội dung: Thực hiện câu hỏi 1,2,3,4 (SGK – 103&104)
c. Sản phẩm: Câu trả lời và kết quả thảo luận nhóm của học sinh.
d. Tổ chức thực hiện:
* Nhiệm vụ 1: Ôn tập KT về đề tài, câu chuyện, nhân vât, sự kiện trong tác phẩm
truyện kí ở bài 9.
Hoạt động của
Dự kiến sản phẩm
Gv và Hs
B1.
Chuyển
Văn
Đề tài
Câu chuyện
Sự kiện Nhân
giao nhiệm vụ
bản
vật
Giáo viên yêu
Cuộc
Tuấn cùng Quỳnh đã Tuấn và Cụ Phan
cầu học sinh Ngôi
sống
cùng nhau đến thăm nhà Quỳnh
Bội
đọc câu hỏi 1 nhà
tranh
của
cụ Phan Bội Châu ở đến thăm Châu,
SGK (tr103)
B2. Thực hiện của cụ những Bến Ngự. Bất chấp việc nhà cụ Tuấn,
Phan
nhà
đến thăm cụ Phan sẽ có Phan Bội Quỳnh
nhiệm vụ
chí sỹ mật thám theo, nhưng Châu ở
Học sinh làm Bội
cách
Tuấn vẫn rất muốn đến Bến Ngự
việc cá nhân, Châu
nhà cụ để gặp cụ. Cụ
điền nội dung ở Bến mạng
Ngự
thời
Phan là người được rất
vào phieeis học
kỳ
nhiều người yêu mến và
tập số 01.
Pháp
kính trọng, Tuấn rất
B3. Báo cáo
thuộc
ngưỡng mộ những bài
thảo luận
học và sách vở do cụ
GV mời 3 học
Phan chỉ dạy.
sinh trình bày
nội dung
Tôi đã Việc
A-lếch-xây từ nhỏ đã ở Đức
Pê-xcốp,
B4. Đánh giá học
học
với ông ngoại và ông Giám
Đức
kết quả thực tập
tập để chính là người đầu tiên mục xuất Giám
hiện
như
phát
dạy chữ cho cậu. Nhưng hiện
mục, ông
GV nhận xét, thế
triển
ông luôn nóng giận áp Pê-xcốp
ngoại,
bổ sung, chốt nào?
bản
đặt lên cậu, còn ở biết đọc bạn bè
lại kiến thức,
thân
trường thì bị bạn bè chế từ năm trong
chiếu slide 9,
của
nhạo và thầy giáo thì lên mười lớp, các
10, 11.
con
luôn không ưa cậu. Dần bốn tuổi
thầy giáo
người

dần cậu trở nên chán

trước đó

học và làm ra nhiều trò
nghịch ngợm đáng
trách. Nhưng có một
giám mục đã xuất hiện,
ông như vị cứu tinh đã
cứu vớt cuộc đời cậu và
khiến cậu ngày một tốt
hơn.
Xà
bông
“Con
Vịt”

Tình
yêu
quê
hương,
đất
nước

Cai Tuất nổi tiếng khắp
vùng nhờ tài chọn chó
tốt. Ông thường chỉ cho
mọi người cách chọn
những con chó nào có
thể thịt, con chó nào có
thể nuôi. Nhưng ở đây
họ không ăn thịt chó vì
chó là người bạn trung
thành của con người.
Nhà ông cai có một con
chó mực, nó rất tinh
quái và lanh lợi. Sau khi
Cai Tuất trả lại chức vụ
đang làm của mình,
quyết định cùng với một
số nhân sĩ trí thức cùng
nhau mở một cơ sở sản
xuất xà bông hiệu “Con
Vịt”.

Cai
Tuất
cùng một
số nhân
sĩ
mở
một cơ
sở
sản
xuất xà
bông
- trước
khi bọn
thực dân
Pháp
đến, ông
đã
đốt
xưởng để
tỏ
rõ
lòng
trung với
nước.

Cai Tuất,
ông Giubéc
Chiếu,
vợ Cai
Tuất, ông
Lê Văn
Cửu,
điền chủ
Dương,
vợ Điền
chủ
Dương,
ông Trần
Văn
Thạnh...

* Nhiệm vụ 2: Ôn tập KT yếu tố hư cấu trong tác phẩm truyện kí ở bài 9.
B1. Chuyển giao nhiệm vụ
Giáo viên chiếu slide 12 và
yêu cầu học sinh đọc câu hỏi
2 SGK (tr103)
GV tổ chức chia học sinh lớp
thanh 6 nhóm, yêu cầu nhóm
1 và 2 thảo luận nội dung VB
“Ngôi nhà tranh của cụ PBC ở
Bến Ngự”
Nhóm 3,4 thảo luận nội dung
VB “Tôi đã học tập như thế
nào?”
Nhóm 5,6 thảo luận nội dung
VB “Xà bông Con Vịt”.
B2. Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh làm việc theo nhóm.

Văn
bản

Nhân
vật

Yếu tố hư cấu

Tác dụng của yếu tố
hư cấu trong việc
khắc họa nhân vật

Ngôi
nhà
tranh
của cụ
Phan
Bội
Châu
ở Bến
Ngự

Cụ
Phan
Bội
Châu

Các lời nói
hành vi cụ thể
của cụ Phan,
biểu hiện tình
cảm của Tuấn
dành cho cụ
Phan

Khắc họa được chân
dung, phong thái của
nhân vật lịch sử như
một chứng tích, thể
hiện được tầm ảnh
hưởng của cụ Phan
với thanh niên đ
đương thời

Tôi đã
học
tập

Cậu
bé
Pê-

Bối cảnh và
tình huống xảy
ra các sự việc,

Các trải nghiệm của
nhân vật, tính cách,
quá trình trưởng

B3. Báo cáo thảo luận
GV mời nhóm học sinh có nội
dung bài làm kém hơn lên
trình bày nhóm còn lại bổ
sung các nhóm khác nhận xét.
B4. Đánh giá kết quả thực
hiện
GV nhận xét, bổ sung, chốt lại
kiến thức, chiếu slide 13.

như
thế
nào?

xcốp

những cảm
thành của nhân vật
nhận cụ thể về
vừa sinh động vừa
sự yêu, ghét
mang tính khái quát
của các ông
cao những bài học
giáo, cuộc đấu của nhân vật để trở
tranh giữa con thành bài học chung
người và con
thấm thía đối với
thú, các câu nói
nhiều người
hành vi cụ thể
của nhân vật

Xà
bông
“Con
Vịt”

Cai
Tuất

Các suy nghĩ,
Nhân vật trở nên
động cơ lựa
chân thực, sinh động
chọn hành động
hơn
của Cai Tuất,
tình cảm trung
thành của con
chó đối với Cai
Tuất

* Nhiệm vụ 3:
Hoạt động của Gv và Hs
Dự kiến sản phẩm
B1. Chuyển giao nhiệm vụ
Các lời thoại trên cho thấy giọng nói của Đức giám
Giáo viên yêu cầu học sinh đọc mục Cri-xan-phơ và Pê-xcốp về chuyện học tập của
câu hỏi 3 SGK (tr103). GV chiếu Pê-xcốp. Hiệu quả của các lời thoại này đến từ sự
slide 14
truyền tải chân thật và tự nhiên của câu hỏi, tạo cảm
B2. Thực hiện nhiệm vụ
giác như đang đối thoại trực tiếp với nhân vật trong
Học sinh đọc câu hỏi,làm việc cá tác phẩm. Từ cách diễn đạt với những câu hỏi ngắn
nhân trả lời câu hỏi.
gọn, đơn giản và thân thiện, ta có thể cảm nhận được
B3. Báo cáo thảo luận
giọng nói của hai nhân vật, đặc biệt là giọng nói của
GV mời 2- 3 học sinh trả lời.
Đức giám mục thể hiện sự hiểu biết và nhân ái. Các
B4. Đánh giá kết quả thực hiện câu hỏi cũng tạo ra sự tò mò và thú vị, kích thích độc
GV nhận xét, bổ sung, chốt lại giả tìm hiểu và tiếp tục đọc tác phẩm.
kiến thức, chiếu slide 15.
* Nhiệm vụ 4:
Hoạt động của Gv và Hs
Dự kiến sản phẩm
Nhiệm vụ 1:
- Nêu ý nghĩa của câu nói.
B1. Chuyển giao nhiệm vụ
- Xác đinh vai trò cuiar sách đối với con người.
Giáo viên yêu cầu học sinh đọc câu Có thể theo hướng sau:
hỏi 4 SGK (tr104). Gv nêu một số gợi + Câu nói đều cao vai trò, tầm quan trọng của
ý để hướng dẫn học sinh trả lời. GV sách đối với đời sống con người.
chiếu slide 16
+ Sách giúp con người phát triển toàn diện và
B2. Thực hiện nhiệm vụ
trở nên khác biệt, tiến bộ
Học sinh đọc câu hỏi, làm việc cá + Đọc sách giúp con người tiếp thu nguồn tri
nhân trả lời câu hỏi.
thức để hoàn thiện bản thân
B3. Báo cáo thảo luận
+ Suy nghĩ đúng đắn hơn và đủ kiến thức để tìm
GV mời 2- 3 học sinh trả lời.
kiếm công việc nuôi sống bản thân.
B4. Đánh giá kết quả thực hiện
+ Từ đó rút ra nhận xét: tin hoặc không tin vào
GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến câu nói.

thức
Hoạt động 3: Ôn tập phần nói và nghe
a. Mục tiêu: Giúp học sinh có nhận thức đúng đắn và hình thành kỹ năng thảo luận,
tranh luận về một vấn đề xã hội.
b. Nội dung: Rút ra những điều cần lưu ý khi thảo luận, tranh luận về một vấn đề xã
hội.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của Gv và Hs
Dự kiến sản phẩm
B1. Chuyển giao nhiệm vụ
Lưu ý khi tranh luận, thảo luận:
Giáo viên yêu cầu học sinh đọc -Tôn trọng quan điểm của người khác: lắng nghe và
câu hỏi 5 SGK (tr104)
tôn trọng người khác, không nên phán xét hay bỏ qua
B2. Thực hiện nhiệm vụ
quan điểm của người khác.
Học sinh đọc câu hỏi, làm việc - Cung cấp bằng chứng: Cần có các bằng chứng và tài
cá nhân trả lời câu hỏi.
liệu rõ ràng, mang tính thuyết phục.
B3. Báo cáo thảo luận
- Sử dụng lời nói lành mạnh và giữ sự cởi mở: cần sử
Gv mời 3-4 học sinh trả lời câu dụng ngôn từ văn minh, tránh nói thô tục, phản cảm,
hỏi
không lịch sự. Biết đón nhận những góp ý tích cực từ
B4. Đánh giá kết quả thực người khác.
hiện
- Tập trung vào vấn đề chính: Luôn tập trung, không
GV nhận xét, bổ sung, chốt lại bàn đến các vấn đề vụn vặt hoặc không liên quan.
kiến thức, chiếu slide 19
- Tôn trọng thời gian: Cuộc thảo luận cần diễn ra trong
thời gian hợp lý và cần tôn trọng thời gian của mỗi
người tham gia.
Hoạt động 4: Ôn tập phần viết
a. Mục tiêu: Giúp học sinh hình thành năng lực viết nhanh một đoạn văn ngắn theo
chủ đề ký ức và biết tìm, sửa các lỗi về ngữ pháp (nếu có).
b. Nội dung: Viết đoạn văn ghi lại một hồi ức hoắc về tầm quan trognj của hồi ức
trong đời sống tinh thần của con người.
c. Sản phẩm: Bài viết của hcojs inh
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của
Dự kiến sản phẩm
Gv và Hs
B1. Chuyển giao
Nội dung gợi ý
nhiệm vụ
Mở Nêu vấn đề: Hồi ức Nêu vấn đề: Tầm quan trọng của kí ức
Giáo viên yêu cầu
đoạn đáng nhớ
học sinh đọc câu
hỏi
6
SGK
Hoàn cảnh, thời Ký ức hình thành những trải nghiệm đời
(tr104),
chiếu
gian, địa điểm
sống của cá nhân
slide 21. Yêu cầu
Nhân vật chính Ký ức tuổi thơ bao giờ cũng hồn nhiên
hcoj sinh tìm ý
trong sáng và khó phai mờ trong lòng
Thân trong ký ức
nhanh để viết
người
đoạn
đoạn văn theo các
Các sự kiện diễn ra Ký ức có tầm quan trọng trong việc hình
gợi ý.
(có thể kể theo trình thành tính cách, nuôi dưỡng tâm hồn mỗi
B2. Thực hiện
tự thời gian)
con người

nhiệm vụ
Học sinh đọc câu
hỏi, làm việc cá
nhân, viết đoạn
văn (có thể theo
gợi ý).
Sau khi viết xong
học sinh trao đổi
bài với bạn cùng
bàn để tìm lỗi về
câu và sửa lỗi
(nếu có).
B3. Báo cáo thảo
luận
Gv mời 3-4 học
sinh đọc bài và
sửa lỗi.
B4. Đánh giá kết
quả thực hiện
GV nhận xét, bổ
sung, chốt lại kiến
thức.

Thể hiện được
những suy nghĩ,
cảm nhận về kí ức

Kết
đoạn

Kĩ
năng
trình
bày,
diễn
đạt

Đánh giá giá trị Khảng đinh tầm quan trọng của ký ức,
của các sự kiện, mỗi người cần biết trân trọng những ký
nhân vật trong kí ức để sống ngày càng tốt đẹp hơn
ức tác động đến bản
thân (lý do khiên ký
ức đó in sâu mãi
trong tâm trí)
Sắp xếp luận điểm, lí lẽ và bằng chứng hợp lí.
Lập luận chặt chẽ, trình bày mạch lạc.
Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, đáp ứng đúng yêu cầu của kiểu bài.
Sử dụng được các từ ngữ, câu văn tạo sự gắn kết giữa các ý,
các sự kiện hoặc giữa lí lẽ và dẫn chứng...

PHỤ LỤC – PHIẾU HỌC TẬP
Phiếu học tập số 01:
Họ và tên học sinh: …………………………………………. Lớp 11 …….
Xác định đề tài, câu chuyện, nhân vật trong các văn bản truyện – truyện ký đã học
bằng cách hoàn thành bảng sau:
Văn bản

Đề tài

Câu chuyện

Sự kiện

Nhân vật

Ngôi nhà tranh
của cụ Phan Bội
Châu ở Bến Ngự
Tôi đã học tập
như thế nào?
Xà bông “Con
Vịt”

Phiếu học tập số 02:
Họ và tên học sinh: …………………………………………. Lớp 11 …….
Xác định yếu tố hư cấu và tác dụng của yếu tố hư cấu với việc khắc họa nhân vật
trong các văn bản truyện – truyện ký đã học bằng cách hoàn thành bảng sau:
Văn bản

Nhân vật

Yếu tố hư cấu

Tác dụng của yếu tố hư cấu
trong việc khắc họa nhân vật

Ngôi nhà
tranh của cụ
Phan Bội
Châu ở Bến
Ngự
Tôi đã học
tập như thế
nào?
Xà bông
“Con Vịt”
Sản phẩm của nhóm Zalo: NGỮ VĂN THPT (Nhóm cô Thu Huyền) – DỰ ÁN CỘNG
ĐỒNG