Trang bìa
Trang bìa:
QUI LUẬT MENĐEN: QUI LUẬT PHÂN LI Bài giảng GIÁO VIÊN: PHẠM NGỌC MẬU CHƯƠNG TRÌNH SINH HỌC - 12 phamngocmau@gmail.com TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BUÔN HỒ THỊ XÃ BUÔN HỒ - TỈNH ĐĂK LĂK THÁNG 11 / NĂM 2011 Phương pháp nghiên cứu di truyền của menđen
DÀN BÀI:
I. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN HỌC CỦA MENĐEN II. HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC III. CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC CỦA QUY LUẬT PHÂN LI *** CỦNG CỐ Sơ lược tiểu sử của Menđen. Phim về hoạt động nghiên cứu của Menđen. Đặt vấn đề Phiếu học tập Quy trình thí nghiệm Kết quả thí nghiệm Nhận xét kết quả Cơ sở toán học của giả thuyết Hình thành giả thuyết Giải thích kết quả Kiểm tra giả thuyết Nội dung quy luật phân li DÀN BÀI Sơ lược tiểu sử Menđen:
SƠ LƯỢC TIỂU SỬ CỦA MENĐEN Menđen sinh ngày 22 tháng 07 năm 1822 trong một gia đình nông dân nghèo tại vùng Môravia thuộc cộng hòa Séc. Thuở nhỏ, ông là một học sinh xuất sắc, rất thích nuôi ong và lai ghép các cây ăn quả. Tốt nghiệp phổ thông loại xuất sắc nhưng do không đủ tiền theo học đại học, Menđen buộc phải vừa kiếm sống vừa học bằng cách xin vào tu viện theo học để trở thành Linh mục. Mặc dù không thích nghề này nhưng Menđen vẫn là một sinh viên xuất sắc và đã hoàn thành chương trình 4 năm trong vòng 3 năm học. Trở thành linh mục, ông vẫn tiến hành những nghiên cứu về thực vật học cũng như chọn giống thực vật tại tu viện. Từ những năm 1851 đến 1853, Menđen lại theo học các môn Vật lí, Hóa học, Thực vật học và Toán học tại Đại học Vienna với hy vọng có thể làm nghề dạy học. Những kiến thức đã học được về các môn khoa học tự nhiên đã giúp Menđen rất nhiều trong việc xử lí kết quả thí nghiệm lai sau này trên đậu Hà lan. Dù làm nghề gì, Menđen vẫn tiếp tục công việc lai tạo giống trên đậu Hà lan mà mình yêu thích và cuối cùng ông đã phát hiện được các quy luật di truyền (công trình của Menđen được bố vào năm 1866). Tuy nhiên người đương thời đã không hiểu được những giá trị mà Menđen phát hiện trên đậu Hà lan. Menđen rất buồn nhưng ông luôn tin rằng sau này mọi người sẽ hiểu. Đúng như vậy, năm 1900, thế giới đã thừa nhận các quy luật di truyền cơ bản của Menđen. Menđen qua đời năm 1884 do bị bệnh tim. Trở về dàn bài Phim Menđen:
Trở về dàn bài Đặt vấn đề:
Tại sao chỉ bằng việc phân tích kết quả của các phép lai, Menđen lại có thể biết được bên trong tế bào của cơ thể, mỗi cặp nhân tố di truyền quy định một tính trạng và trong mỗi giao tử lại chỉ có một nhân tố di truyền? I. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN HỌC CỦA MENĐEN Trở về dàn bài Phiếu học tập:
I. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN HỌC CỦA MENĐEN Trở về dàn bài Quy trình thí nghiệm:
QUY TRÌNH THÍ NGHIỆM I. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN HỌC CỦA MENĐEN Trở về dàn bài Kết quả thí nghiệm:
KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM I. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN HỌC CỦA MENĐEN Nhận xét kết quả:
Từ kết quả thí nghiệm, Menđen đã nhận ra được điều gì? I. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN HỌC CỦA MENĐEN Menđen đã lặp lại thí nghiệm với sự hoán đổi cây bố mẹ trong phép lai nghịch và cũng tiến hành lai như vậy đối với 6 tính trạng khác cũng đều cho kết quả tương tự. HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC
Cơ sở toán học của giả thuyết:
II. HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC Trở về dàn bài Hình thành giả thuyết:
II. HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC Trở về dàn bài Giải thích kết quả:
II. HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC Trở về dàn bài Kiểm tra giả thuyết:
Để kiểm tra giả thuyết của mình, Menđen đã làm thí nghiệm gì? Để kiểm tra giả thuyết của mình, Menđen đã làm thí nghiệm được gọi là phép lai phân tích giữa cây hoa đỏ F1 với cây hoa trắng thuần chủng. II. HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC Trở về dàn bài Nội dung quy luật phân li:
Mỗi tính trạng do một cặp alen quy định, một có nguồn gốc từ bố, một có nguồn gốc từ mẹ. Các alen của bố và mẹ tồn tại trong tế bào của cơ thể con một cách riêng rẽ, không hòa trộn vào nhau. Khi hình thành giao tử, các thành viên của một cặp alen phân li đồng đều về các giao tử, nên 50% số giao tử chứa alen này còn 50% số giao tử chứa alen kia. II. HÌNH THÀNH HỌC THUYẾT KHOA HỌC Hãy nêu các bước theo trình tự của phương pháp lai và phân tích con lai của Menđen? Trở về dàn bài CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC CỦA QUY LUẬT PHÂN LI
Cơ sở tế bào học:
Quan sát hình 8.2 nêu cơ sở tế bào học của quy luật phân li? Mỗi gen chiếm một vị trí xác định trên nhiễm sắc thể gọi là loocut. Sự phân li của các nhiễm sắc thể trong cặp tương đồng dẫn đến sự phân li của các alen trong quá trình hình thành giao tử. III. CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC CỦA QUY LUẬT PHÂN LI Trở về dàn bài CỦNG CỐ
Câu hỏi 1:
Để cho các alen của một gen phân li đồng đều về các giao tử, 50% giao tử chứa alen này, 50% giao tử chứa alen kia thì cần có điều kiện gì?
Bố mẹ phải thuần chủng
Quá trình giảm phân phải xảy ra bình thường.
Số lượng cá thể con lai phải lớn.
Alen trội phải trội hoàn toàn so với alen lặn.
Tất cả các điều kiện nêu trên
Câu hỏi 2:
Nếu các alen của cùng một gen không có quan hệ trội - lặn hoàn toàn mà là đồng trội (mỗi alen biểu hiện kiểu hình của riêng mình) thì quy luật phân li của Menđen có còn đúng hay không? Tại sao?
Vẫn đúng, vì quy luật phân li chỉ nói đến sự phân li các alen mà không nói đến sự phân li tính trạng.
Không đúng, vì tỉ lệ kiều hình là 1 : 2 : 1.
Câu hỏi 3:
Trong phép lai một tính trạng, để cho đời sau có tỉ lệ phân li kiểu hình xấp xỉ 3 trội : 1 lặn thì cần có các điều kiện gì?
Bố mẹ phải thuần chủng, có hiện tượng trội lặn hoàn toàn, số lượng con lai phải lớn, các kiểu gen khác nhau phải có sức sống ngang nhau.
Bố mẹ phải dị hợp tử về một cặp gen, có hiện tượng trội lặn hoàn toàn, số lượng con lai phải lớn, các kiểu gen khác nhau phải có sức sống ngang nhau.
Câu hỏi 4:
Cần phải làm gì để biết chính xác kiểu gen của một cá thể có kiểu hình trội?
Lai thuận nghịch
Lai phân tích
Trở về dàn bài KẾT THÚC
Chào tạm biệt: