SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HOÁ

KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ 1

TRƯỜNG THPT CẦM BÁ THƯỚC

Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 90 phút

Họ và tên:…………………………………………………………………..Lớp:
……………..
I. Phần tiếng Việt (3,0 điểm)
Xác định lỗi dùng từ và diễn đạt trong các câu sau rồi sửa lại cho đúng với
chuẩn mực tiếng Việt:
Câu 1. Rất khó để biết tổ tiên của chúng ta đã mắc và chết những bệnh nào?
Câu 2. Lại mất nước quận Hà Đông mọi người chịu khó không giặt đoạn này chỉ
chủ yếu tắm nhẹ và đi vệ sinh lấy nước ăn thôi nhé.
Câu 3. Khi cậu chăn cừu Santiago xua được đàn cừu đến ngôi nhà thờ hoang phế
cổ thì đêm đã sẩm tối.
Câu 4. Cô gái cho biết mình là con người chủ tiệm kia và kể về cuộc sống đơn
điệu, ở đó mỗi ngày đều có những điều mới lạ, hấp dẫn.
Câu 5. Tự học là một phương tiện hữu ích giúp con người không ngừng hoàn
thiện bản thân.

Câu 6. Chuyến thăm quan mà nhà trường dự định tổ chức cho các bạn học
sinh đạt thành tích xuất sắc trong năm học có lẽ phải dời sang tuần sau.
II. Phần đọc hiểu (5,0 điểm)
Đọc truyện ngắn sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
CÁI CHẾT CỦA MỘT VIÊN CÔNG CHỨC
Anton Sekhov
Một buổi tối đẹp trời, một viên thư ký bộ Tư 2 pháp, cũng đẹp không kém,
tên là Ivan Đờ-mi-tơ-rít Séc-vi-a-cốp đang ngồi ở hàng ghế nhì tầng dưới trước
mặt, nhòm qua ống nhòm xem vở "Les cloches de Cornevilie" 1. Hắn cảm thấy
tâm hồn đang ở tột đỉnh sự say sưa. Bỗng dưng...
Trong các câu chuyện, người ta hay thấy chữ "bỗng dưng". Các tác giả nói
vậy có lý lắm: cuộc đời chả đầy rẫy những bất ngờ... Thế, bỗng dưng, mặt hắn
nhăn nhúm lại, mắt hắn hoa lên, hơi thở hắn ngừng bặt lại; hắn bỏ ống nhòm
ra, nghiêng mình và... hắt sì..ì..ì hờ... ơi! Hắn ta hắt hơi một cái như thế đó.
Không có cái lệ nào cấm bất cứ ai hắt sì hơi bất cứ ở đâu. Những người dân
quê, những ông cẩm phúlít và đôi khi cả các ông nghị viên tư vấn cũng đều hắt
sì hơi cả. Ai chả hắt sì hơi. Séc-vi-a-cốp không hề bối rối chút nào, rút mùi soa
lau mũi, và, ra kiểu con người lễ phép, hắn nhìn quanh xem cái hắt sì hơi của
mình có động tệ gì đến ai không.
Tức thì hắn ta đâm ra bẽn lẽn ngay.
Hắn thấy một vị đã có tuổi, ngồi trên hàng ghế đầu, vừa cảu nhảu vừa lấy
găng chùi cẩn thận cái đầu hói và cái cổ. Vị có tuổi ấy, Séc-vi-a-cốp nhận ra đó
là vị viên chức bộ Giao thông, tên là Bờ-rít-gia-lốp, là một vị chức sắc vào hàng
tướng.

1

Cái tên đó có nghĩa là loại sâu nhép (chú thích của bản dịch tiếng Pháp).

"Chết! Mình làm vấy bẩn cả ông ta rồi!" Séc-vi-a-cốp bụng bảo dạ thế.
"Ông không phải là vị sếp của mình, ông ở ngành khác; song dù sao thế cũng
phiền. Mình phải tạ lỗi mới được".
Séc-vi-a-cốp rụt rè ho kính cẩn, nghiêng người về đằng trước và thì thào
bên tai vị tướng:
Dám xin đức Ngài xá lỗi cho, chúng tôi đã vô tình làm bắn nhây nhớp cả
đức Ngài.
Không sao... không sao cả...
Trời chứng giám cho, xin đức Ngài bỏ quá đi cho! Quả thực chúng tôi...
chúng tôi không dám có ý nào!
Chào! Thôi đi! Để cho tôi nghe hát chứ!
Séc-vi-a-cốp đâm bối rối, cười rất là "bệt", và lại tiếp tục xem. Hắn xem
nhưng không còn thấy say sưa như trước nữa. Hắn bắt đầu bị nỗi lo lắng nó
giầy vò. Đến giờ nghỉ, hắn mon men tới bên Bờ-rít-gia-lốp, loanh quanh rồi cố
thắng tính bẽn lẽn mà lẩm bẩm:
- Kính thưa đức Ngài, chúng tôi đã làm bẩn cả đức Ngài... Cúi xin đức Ngài
đánh chữ đại xá đi cho!... Chứ không phải rằng..
- Chào! Thôi! Tôi đã quên đi rồi mà anh còn cứ cái chuyện ấy nhắc đi nhắc
lại mãi...
- Vị tướng nói, giọng sốt ruột, môi dưới cứ thìa lìa ra.
"Ông ấy bảo "đã quên rồi", thế mà mắt ông ta có vẻ quỷ quái thế nào ấy,
"Séc-vi-a-cốp vừa nghĩ vừa nghi ngại nhìn vị tướng". Mà ông ấy lại không muốn
nói chuyện ấy nữa cơ chứ. Phải làm sao bày tỏ được với ông ta rằng mình
không có tình ý gì... rằng đó chỉ là cái luật của tạo hóa, nếu không, ông ấy sẽ
lầm tưởng rằng mình định nhổ lên ông ta... Nếu bây giờ ông chưa nghĩ thế, thì
rồi về sau đây ắt sao ông cũng sẽ nghĩ thế..."
Trở về nhà, Séc-vi-a-cốp kể lại cho vợ nghe cái sự vô lễ vô tình của mình.
Hắn cảm thấy vợ hắn không coi câu chuyện có can hệ gì cho lắm. Người vợ hơi
hoảng một chút, song sau khi biết rằng Bờ-rít-gia-lốp không phải "cùng ngành"
chồng mình, thì bà an tâm ngay.
- Dù sao cậu cũng cứ đến mà xin lỗi, - bà bảo chồng, - không có ông ta sẽ
cho rằng cậu không biết phép tắc ra ngoài công chúng ra sao.
- Phải, đúng thế đấy... Tôi đã xin lỗi, nhưng mà ông ấy tỏ vẻ lạ lắm cơ...
Ông chả thèm nói một lời nào cả... Mà cũng không có thì giờ nói cho xong câu
chuyện nữa cơ chứ.
Hôm sau, Séc-vi-a-cốp vận bộ đồ mới, húi tóc tử tế và đến giãi bày câu
chuyện tận nhà Bờ-rít-gia-lốp... Thoạt vào phòng đợi, hắn thấy đã có ối người
ngồi đó rồi, và vị tướng đang đứng giữa đám người cạy cục kia, bắt đầu nghe
những lời họ van nài. Sau khi đã hỏi han một đôi người, Bờ-rít-gia-lốp ngước
mắt đến lượt Séc-vi-a-cốp.
Bẩm đức Ngài, tối qua tại rạp Ác-ca-đi-a... Không biết đức Ngài còn có
thèm nhớ đến không, -hắn mở đầu như mở đầu một cái báo cáo, - chúng tôi đã
trót hắt sì hơi và... vô tình nhỡ ra vấy cả vào Ngài... Dám xin Ngài xá tội đi cho
ạ ạ ạ...
Chuyện vặt ấy mà! Chào!..., - vị tướng nói, rồi quay sang người khác: - Ông
muốn kêu việc gì đó?

"Ông ấy không thèm bắt chuyện mình nữa", Séc-vi-a-cốp nghĩ thầm mà tái
mặt đi. "Vậy tức là ông ấy còn có bụng giận... Không, không thể để thế được !...
Mình phải bày tỏ rõ ràng ra mới được..."
Khi vị tướng đã hỏi xong cả người cuối cùng rồi, định đi vào nhà trong, Sécvi-a-cốp vội tiến lên một bước và lẩm bẩm:
- Bẩm đức Ngài, nếu kẻ này dám đánh bạo làm rầy đức Ngài, cô thể nói đó
chính là vì sự hối hận xui nên... Quả chúng tôi không hề dám có sự cố ý gì cả,
dám xin đức Ngài hạ cố mà thấu tình cho!
Vị tướng nhăn mặt như muốn khóc và khoát tay sốt ruột:
Thế quý Ngài định riễu tôi hay sao đó! - vị tướng nói xong biến ngay vào
sau cửa.
"Chết nỗi, vậy mà bảo là giễu cợt ư?" Séc-vi-a-cốp nghĩ bụng. "Có riễu cợt
gì đâu! Ông ấy là một vị tướng, mà ông ấy lại không hiểu cho cơ chứ... Nếu vậy
thì mình chẳng thèm bày tỏ gì với cái lão ngông ngạo này nữa. Cho quỷ nó bắt
lão đi! Mình không đến đây nữa, mình sẽ viết thư trần tình thôi! Chào! Mình
chẳng thèm bước đến đây nữa!"
Séc-vi-a-cốp nghĩ vậy khi lộn về nhà; nhưng rồi hắn cũng không viết được
thư cho vị tướng Hắn nghĩ hoài nghĩ huỷ mãi, không biết nên viết những gì, đến
nỗi hôm sau hắn lại phải đến, lớn tiếng mà xin lỗi:
Hôm qua chúng tôi đã tới làm rầy đức Ngài, - hắn bắt đầu lẩm bẩm khi vị
tướng đưa mắt đến hắn, - không phải vì chúng tôi có ý riễu cợt gì cả, như là đức
Ngài đã hạ cố mà nói như vậy. Chúng tôi chỉ định xin Ngài rộng lượng đại xá đi
cho vì chúng tôi đã trót vấy bẩn phạm tới đức Ngài trong lúc hắt hơi... chứ
chúng tôi nào có dám nghĩ tới chuyện bỡn cợt... Cái thứ chúng tôi mà lại dám
nghĩ vậy ư? Chứ nếu lũ chúng tôi mà lại dám cười cợt gì, thì liệu có còn giữ
được lễ kính cẩn đối với những vị quan cao chức trọng nữa hay không - Cút! Xéo đi ngay! - vị tướng hét lên, người cứ run lên và tái mét hẳn đi.
- Dạ... dạ... bẩm làm sao cơ ạ? - Séc-vi-a-cốp chết khiếp đi, nói lúng búng.
- Cút! Bước ngay đi! - Vị tướng dậm chân quát. Trong bụng Séc-vi-a-cốp có
một cái gì đó long ra. Không còn trông, còn nghe thấy gì nữa, hắn đi giật lùi ra
phía cửa, bước ra và chậm rãi kéo lê bước lộn về... Như cái máy không hồn, hắn
về tới nhà, và cứ để nguyên không cởi bộ quần áo mới ra nữa, viên thư ký ấy
nằm thẳng cẳng ra trên giường... mà chết. (*)
TRẦN XÁ dịch (theo bản tiếng Pháp của D.Roche)
Câu 1. (0,75 điểm) Trong truyện, nhân vật Séc-vi-a-cốp được miêu tả có
những hành động gì?
Câu 2. (0,75 điểm) Thái độ của vị tướng diễn biến ra sao trước những lần
xin lỗi của Séc-vi-a-cốp?
Câu 3. (0,75 điểm) Tại sao vị tướng lại tỏ thái độ giận dữ đối với Séc-vi-acốp khi anh ta cố gắng xin lỗi và giải thích cho hành động khiếm nhã của mình?
Câu 4. (1,0 điểm) Tại sao Séc-vi-a-cốp lại cố gắng xin lỗi vị tướng hết lần
này đến lần khác? Điều này phản ánh tâm lí gì của anh ta?
Câu 5. (0,5 điểm) Theo em, cái chết của Séc-vi-a-cốp ở cuối truyện có
phải là chi tiết hiện thực không? Ý nghĩa của chi tiết đó là gì?
Câu 6. (0,5 điểm) Anh/ chị có nhận xét gì về giọng điệu trần thuật của tác
giả trong truyện?

Câu 7. (0,75 điểm) “Cái chết của một viên chức” là một truyện ngắn trào
phúng. Vậy, theo em những điều gì đã tạo nên tiếng cười cho tác phẩm?
III. Phần viết (2,0 điểm)
Viết đoạn văn (không quá 200 chữ) trình bày cảm nhận của anh/ chị về
nhân vật Séc-vi-a-cốp trong truyện ngắn trên.

====== Hết======
BÀI LÀM

…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………

Câu 1. (0,75 điểm) Trong truyện, nhân vật Séc-vi-a-cốp được miêu tả có
những hành động gì?
Séc-vi-a-cốp hắt sì làm vấy nước dãi lên cái đầu trọc của một vị tướng ngồi
ghế trước trong khi xem hát trong rạp. Sau đó Sec-vi-a-cốp đã xin lỗi vị tướng
hết lần này đến lần khác (tại rạp hát và đến tận nhà riêng vào nhừng hôm sau)
Câu 2. (0,75 điểm) Thái độ của vị tướng diễn biến ra sao trước những lần
xin lỗi của Séc-vi-a-cốp?
Ban đầu, vị tướng nhã nhặn bỏ qua, nhưng càng lúc ông ta càng cảm thấy
phiền, khó chịu và cuối cùng là nổi cơn thịnh nộ.
Câu 3. (0,5 điểm) Tại sao vị tướng lại nổi cơn thịnh nộ đối với Séc-vi-a-cốp
khi anh ta cố gắng xin lỗi và giải thích cho hành động khiếm nhã của mình?
Vị tướng nổi cơn thịnh nộ là vì ông ta cho rằng sự việc Séc-vi-a-cốp gây ra
cho ông ta là một chuyện nhỏ, ông ta đã bỏ qua và không muốn nhắc đến nữa.
Nhưng việc Séc-vi-a- cốp xin lỗi dai như đỉa đói đã làm ông ta cảm thấy Séc-viacốp đang giễu mình chứ không còn là hành động hối lỗi thành ý nữa.
Câu 4. (1,0 điểm) Tại sao Séc-vi-a-cốp lại cố gắng xin lỗi vị tướng hết lần
này đến lần khác? Điều này phản ánh tâm lí gì của anh ta?
Việc Séc-vi-a-cốp xin lỗi hết lần này đến lần khác là do anh ta hiểu sai thái
độ của vị tướng và luôn suy diễn thái độ của vị tướng theo hướng tiêu cực. Điều
đó khiến anh ta cảm thấy lời xin lỗi của mình vẫn chưa được chấp nhận.
Việc Séc-via-cốp lặp đi lặp lại hành vi xin lỗi một cách thái quá phản ánh
tâm lí tự ti, hèn hạ của một kẻ mang mặc cảm nhỏ bé, tầm thường trước những
người có quyền chức hơn mình. (Đây là cái mà các nhà nghiên cứu Sê-khốp gọi
là thói nô lệ tinh thần của lớp người yếu thế trong xa hội Nga thế kỉ XIX)

Câu 5. (0,5 điểm) Theo em, cái chết của Séc-vi-a-cốp ở cuối truyện có
phải là chi tiết hiện thực không? Ý nghĩa của chi tiết đó là gì?
Cái chết của Sec-vi-a-cốp ở phần cuối truyện không phải là chi tiết hiện
thực. Đây là một chi tiết có tính cường điệu, mang ý nghĩa biểu tượng cho cái
kết cục tất yếu mà một người như Séc-via-cốp phải chịu. Một hành vi bình
thường đã khiến Séc-vi-a-cốp đau khổ, dằn vặt đến mức ấy thì cơn thịnh nộ của
vị tướng kia tất yếu phải giết chết anh ta.
Câu 6. (0,5 điểm) Anh/ chị có nhận xét gì về giọng điệu trần thuật của tác
giả trong truyện.
Giọng điệu trần thuật hóm hỉnh, tưởng như bình thản, tự nhiên mà hàm chứa
bên trong cái cười chế giễu, chê trách trước hành vi của nhân vật.

Câu 7. (0,75 điểm) “Cái chết của một viên chức” là một tác phẩm trào
phúng. Vậy, theo em những điều gì đã góp phần tạo nên tiếng cười cho tác
phẩm?
Tiếng cười được tạo nên bởi sự mâu thuẫn giữa lỗi lầm Séc-vi-a-cốp phạm
phải với hành động xin lỗi của anh ta. (Mặc dù hành động của anh ta làm phiền
người khác nhưng chỉ là chuyện nhỏ nhặt và không cố ý nhưng lại bị anh ta suy
diễn đến mức nghiêm trọng dẫn đến việc thực hiện hành vi xin lỗi hết lần này
đến lần khác)
Tiếng cười còn bật ra khi Séc-vi-a-cốp lần lượt hiểu sai thiện chí của vị
tướng, khi ông ta đã sẵn sàng bỏ qua cho việc làm khiếm nhã do sơ ý của hắn.
Ngoài ra, cái chết bất thình lình của Sec-vi-a-cốp ở cuối truyện cũng là một
chi tiết gây ra tiếng cười chua chát cho tác phẩm.