CÁC THÀNH TỰU VĂN HÓA CHỦ YẾU CỦA TRUNG
QUỐCTỪ THẾ KỈ VII ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
- Giới thiệu được những thành tựu chủ yếu của
văn hóa Trung Quốc từ thế kỷ VII đến giữa thế kỷ
XIX (Nho giáo, sử học, kiến trúc,…).
- Nhận xét được những thành tựu chủ yếu của văn
hóa Trung Quốc từ thế kỷ VII đến giữa thế kỷ XIX.

1. Nho giáo
a. Mục tiêu:
- HS khai thác và sử dụng được thông tin trong bài, trong mục “Em
có biết”, quan sát và mô tả những điều trông thấy trong bức tranh
7.1. Từ đó, rút ra kết luận: Nho giáo chủ trương dùng đạo đức để cai
trị và duy trì tôn ti trật tự xã hội trên cơ sở Tam cương, Ngũ thường,
Tam tòng, Tứ đức).
- HS phải nêu được: Nho giáo trở thành hệ tư tưởng và đạo đức của
giai cấp phong kiến Trung Quốc bởi nó giúp ổn định trật tự xã hội
trên cơ sở những nguyên tắc mà bắt buộc mọi tầng lớp trong xã hội
phải tuân theo,…

Nho giáo ra đời khi nào? Ai là người sáng lập?
- Nho giáo ra đời  vào khoảng thế kỉ VI
TCN ở Trung Quốc ,Người sáng lập là
Khổng Tử 

? Quan sát và mô tả những điều em trông thấy
trong bức tranh ?

? Nêu những nội dung
cơ bản của Nho giáo ? Vì
sao Nho giáo lại trở thành
hệ tư tưởng và đạo đức
của giai cấp phong kiến
Trung Quốc ?

- Nội dung:
+
Đưa ra các quan niệm
Khổng Tử cho rằng xã hội
vua-tôi,
cha
chồngTrung Quốc
rơi–con,
vào cảnh
vợ
loạn lạc là do con người vô
đạo,
chính
định
+
Đềkhông
xướng
condanh,
người
phận.tu
Đểthân,
có thểrèn
khắc
phục
phải
luyện
được dức.
thực trạng đó thì cần
đạo
phải đề cao giáo dục sự
+
Giáo
dục
con
người
thiện tính trong mỗi con
phải
người.thực hiện đúng bổn
phận với quốc gia, với
-Vai trò:
gia đình.
+ là công cụ phục vụ
cho nhà nước phong
kiến
+ trở thành cơ sở lí luận

KHỔNG TỬ (551 -479
TCN)

1. Nho giáo
* Nội dung:
- Nho giáo chủ trương dùng đạo đức để cai
trị và duy trì tôn ti trật tự xã hội trên cơ sở
Tam cương, Ngũ thường, Tam tòng, Tứ đức.
- Nho giáo trở thành hệ tư tưởng và đạo đức
của giai cấp phong kiến Trung Quốc bởi nó
giúp ổn định trật tự xã hội trên cơ sở những
nguyên tắc mà bắt buộc mọi tầng lớp trong
xã hội phải tuân theo,…

? Em có biết nội dung của "Tam cương, Ngũ
thường" là gì ?

=> Đó là quan hệ giữa vua - tôi, cha - con, vợ - chồng; về
nhân, nghĩa, lễ, trí, tín,… được coi là giường mối, kỷ cương
của đạo đức phong kiến.

Tam tòng tức là nói đến 3
điều trói buộc mà người
phụ nữ phải tuân theo:
Tại gia tòng phụ, xuất giá

Tứ đức là quy phạm
hành vi cho người nữ
tuân theo, hiện nay
chúng ta quen gọi Tứ
đức là: Công – Dung –

2: Văn học, sử học
a. Mục tiêu:
- HS kể tên được 3 nhà thơ nổi tiếng nhất thời Đường và tên của 4
tác phẩm văn học nổi tiếng.
- HS kể được các bộ Sử và 2 bộ Bách khoa toàn thư nổi tiếng của
Trung Quốc.

2: Văn học, sử học
? Hãy thống kê những thành tựu về văn học, sử học ?
triển kinh tế dưới thời Minh - Thanh ?
Phiếu học tập

Lĩnh vực

Thành tựu

Văn học

?

Sử học

?

Lĩnh vực
Văn học

Sử học

Thành tựu

Đạt nhiều thành tựu (Thơ, từ, phú, kịch, tiểu thuyết).
- Thời Đường, xuất hiện nhiều nhà thơ nổi tiếng như:
Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị.
- Từ thời Nguyên đến thời Thanh: xuất hiện nhiều
tiểu thuyết đồ sộ, có ảnh hưởng sâu sắc đến văn học
các nước khác.
"Tứ đại danh tác":
+ "Thủy hử" của Thi Nại Am.
+ "Tam Quốc diễn nghĩa” của La Quán Trung.
+ "Tây du ký" của Ngô Thừa Ân.
+ "Hồng lâu mộng" của Tào Tuyết Cần.
b) Sử học: Từ thời Đường, các cơ quan chép sử được
thành lập, nhiều bộ sử lớn được biên soạn…

3. Văn học
- Thơ Đường: đạt tới đỉnh cao của nghệ thuật
ngôn từ.

LÍ BẠCH (701-762)

ĐỖ PHỦ (712-770)

BẠCH CƯ DỊ (772846)

TĨNH DẠ TỨ
(Lý Bạch)
Sàng tiền minh nguyệt
quang
Nghi thị địa thượng sương
Cử đầu vọng minh nguyệt
Đê đầu tư cố hương.
Dịch thơ:
Ánh trăng chiếu sáng đầu
giường
Ngỡ là mặt đất phủ sương
móc dày
Ngẩng đầu ngắm ánh trăng
đầy
Cúi đầu bỗng nhớ những ngày

Bài thơ Tĩnh dạ tứ rất
ngắn gọn chỉ 4 dòng
và 20 chữ. Cảm hứng
chủ đạo trong bài thơ
là nỗi buồn, nỗi nhớ
da diết cố hương da
diết của Lý Bạch

Tì bà hành (Bạch Cư
vỡDị)tuôn đầy dòng

• Do sự lỗi lạc
của mình,ông
được tôn làm
Thi Tiên.
- Cuộc đời ông đi
vào truyền thuyết
với phong cách yêu
rượu, tinh thần
trượng nghĩa

“Bình bạc
nước,
Ngựa sắt giong xô xát tiếng đao;
Cung đàn trọn khúc thanh tao,
Tiếng buông xé lụa lựa vào bốn dây… ”

- Tiểu thuyết Minh-Thanh:

? Em biết gì về "Tứ đại danh tác" của
Trung Quốc ?

? Các em đã từng đọc hoặc từng nghe về những
tiểu thuyết này chưa ?

+ "Thủy hử" của Thi Nại Am:
Kể lại cuộc khởi nghĩa nông
dân ở Lương Sơn Bạc do Tống
Giang lãnh đạo;

"Tam Quốc diễn nghĩa” của
La Quán Trung: Miêu tả cuộc
đấu tranh của ba nước Ngụy,
Thục, Ngô;

Ở lớp 6, các em đã biết về Tư
Mã Thiên với bộ Sử kí, đến
đời Đường, các hoàng đế lập
cơ quan biên soạn lịch sử gọi
là "Sử quán". Đây là bước
tiến mới và góp phần dẫn đến
sự ra đời nhiều bộ sử lớn có
giá trị đến ngày nay.

3 : Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
Mục tiêu:

- HS làm rõ thêm đặc điểm về kiến trúc và điêu khắc của
Trung Quốc (đồ sộ, hoành tráng, đa dạng, chủ yếu từ đá và gỗ,...).
- HS kể tên được các thành tựu trên 3 lĩnh vực: kiến trúc,
điêu khắc, hội hoạ và rút ra được nhận xét chung.

họa

3 : Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
Thảo luận nhóm
Thời gian 3 phút
Lĩnh vực
Kiến trúc:
Hội hoạ:
Điêu khắc:

Thành tựu văn hóa tiêu biểu
 

3 : Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
Lĩnh vực

Thành tựu văn hóa tiêu biểu

  với phương Tây, kiến trúc Trung Quốc
Kiến trúc: khác
chú trọng chiều rộng hơn là chiều cao và rất
đa dạng về loại hình; nhiều kiến trúc rất
hoành tráng
Hội hoạ:
Điêu khắc:

CỐ CUNG BẮC KINH
Cung điện của 24 triều vua từ giữa nhà Minh
đến cuối nhà Thanh.

Tổng diện tích khu Tử Cấm Thành
khoảng 720.000 m2, bao gồm 800
cung và 8.886 phòng.

chùa Thiên Ninh Thường Châu - Trung
Quốc:

Vạn Lý Trường Thành – bức
thành dài nhất thế giới;

- Kiến trúc: rộng hơn là chiều cao và rất đa dạng về loại
hình; nhiều kiến trúc rất hoành tráng như:
+ Tử Cấm Thành được coi là quần thể kiến trúc cung điện
lớn nhất và đẹp nhất Trung Quốc;
+ Thập Tam lãng là quần thể lăng tẩm lớn nhất Trung
Quốc;
+ Vạn Lý Trường Thành – bức thành dài nhất thế giới;
+ Chùa Thiên Ninh – chùa có ngôi tháp cổ xây bằng gạch
cao nhất thế giới;

3 : Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
Lĩnh vực

Thành tựu văn hóa tiêu biểu
Kiến trúc:  khác với phương Tây, kiến trúc Trung
Quốc chú trọng chiều rộng hơn là chiều cao
và rất đa dạng về loại hình; nhiều kiến trúc
rất hoành tráng
Hội hoạ:

Điêu khắc:

phong phủ về chất liệu: bích hoạ (vẽ trên
tường); bạch hoạ (vẽ trên lụa); bản hoạ (vẽ
trên giấy),... trong đó nổi tiếng nhất là tranh
vẽ bằng mực tàu;

Bích họa 1.500 năm tuổi trong lăng mộ Trung Quốc

Làng ven sông – Dương Văn T

tranh vẽ bằng mực tàu

3 : Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
Lĩnh vực

Thành tựu văn hóa tiêu biểu
Kiến trúc:  khác với phương Tây, kiến trúc Trung
Quốc chú trọng chiều rộng hơn là chiều cao
và rất đa dạng về loại hình; nhiều kiến trúc
rất hoành tráng
phong phủ về chất liệu: bích hoạ (vẽ trên
Hội hoạ:
tường); bạch hoạ (vẽ trên lụa); bản hoạ (vẽ
trên giấy),... trong đó nổi tiếng nhất là tranh
vẽ bằng mực tàu;
Điêu khắc:

phong phú về đề tài và chất liệu (thạch
điêu, mộc điều) tiêu biểu là tượng Phật trên
núi Lạc Sơn,… 

từ khi được xây dựng, bức tượng đã
có 2 lần nhắm mắt và 2 lần rơi lệ:2
lần nhắm mắt là vào năm 1959 đến
1961 Nạn đói lớn vào thời Mao Trạch
Đông đã khiến 35 triệu dân c.hết đói
và Trận động đất ở Tứ Xuyên tháng
7 năm 1972. Năm 1963, đánh dấu

Lạc Sơn Đại Phật
pho tượng Phật
bằng đá lớn nhất
thế giới trên
Năm vách
723,núi Công
trình tượng Phật
bắt đầu được khắc
vào núi đá Lăng
Vân, phải mất đến
90 năm tượng Phật
mới hoàn thành.
Phần
đầu
của
tượng Lạc Sơn Đại
Phật gây chú ý khi
có tới 1.021 búi tóc.
Vào
năm
1996,
UNESCO công nhận
núi Nga Mi

4. Kĩ thuật:

Làm giấy
-

Năm

105,

Thái

Luân phát minh ra
cách dùng vỏ cây,
lưới cũ, giẻ rách... để
làm giấy.
- Đến thế kỉ VIII, kĩ
thuật làm giấy của
Trung

QUốc

được

4. Kĩ thuật:

Kĩ thuật in:
- Bắt đầu phát
minh
từ
thời
Đường
- Đơn giản hóa
việc in ấn sách
mà không cần
chỉnh sửa nhiều.

- Tạo ra từ thế kỉ III TCN.
Ban đầu dùng để xác
định

phương

hướng

trong phong thủy.
- Thương nhân Ả Rập khi
sang Trung Quốc trao
đổi buôn bán có thể đã
học được cách chế tạo
và sử dụng la bàn, rồi
sau đó truyền sang các

La bàn (Kim chỉ
nam)

Thuốc súng
Vào khoảng thế kỷ VI, các thầy pháp luyện đan trong
khi mày mò, đã vô tình tạo ra thuốc súng từ than củi,
diêm tiêu và lưu huỳnh. Thời bấy giờ người ta vẫn
dùng thuốc súng để bắn pháo hoa trong các lễ hội tại
cung đình.
Thuốc súng truyền qua Ấn Độ rồi sang Ả Rập, qua Tây

4. Những thành tựu chủ yếu của văn hóa Trung
Quốc từ thế kỷ VII đến giữa thế kỷ XIX
Lĩnh vực
Tư tưởng - Tôn giáo
Sử học
Văn học
Kiến trúc - Điêu khắc

Thành tựu văn hóa tiêu biểu
- Nho giáo đã trở thành hệ tư tưởng chính thống
của chế độ phong kiến Trung Quốc;
- Phật giáo Tiếp tục thịnh hành nhất dưới thời
Đường. 
Từ thời Đường, các cơ quan chép sử được thành
lập, nhiều bộ sử lớn được biên soạn.
+ Thời Đường, xuất hiện nhiều nhà thơ nổi tiếng
như: Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị.
+ Từ thời Nguyên đến thời Thanh: xuất hiện
nhiều tiểu thuyết đồ sộ, có ảnh hưởng sâu sắc đến
văn học các nước khác.
 - Các triều đại phong kiến đã xây dựng nhiều
cung điện cổ kính, nổi tiếng với phong cách đặc
sắc như: Cố Cung, Viên Minh Viên, Tử Cấm
Thành.
- Những bức họa đạt tới đỉnh cao, tượng Phật
được chạm khắc tinh xảo, sinh động

LUYỆN TẬP
Hoàn thành bảng thống kê các
thành tựu văn hóa chủ yếu của
Trung Quốc theo mẫu dưới đây:

Lĩnh vực

Thành tựu

Nhận xét

?

?

?

? Hãy tìm hiểu một số
công trình kiến trúc
của Trung Quốc thời
phong kiến mà em yêu
thích.

GV hướng dẫn HS về nhà thực hiện.

CẢM ƠN CÁC BẠN
THẬT NHIỀU.