XIN CHÀO CÁC EM ĐẾN VỚI

PHÂN MÔN: LỊCH SỬ
KHỐI 6

Sơ đồ phân kì lịch sử

Là thời kì con
người
làm
chung, ăn chung,
ở chung và sống
bình đẳng.

Là thời kì xuất
hiện nhà nước
đầu tiên, có giai
cấp bóc lột và bị
bóc lột.

Là thời kì của
chế độ phong
kiến.

Là thời kì của
chủ nghĩa tư
bản, những tiến
bộ công nghệ,
các cuộc cách
mạng.

Là thời kì
hiện
đại
hoá,
công
nghiệp hoá.

NỘI DUNG
I

TẠI SAO CẦN HỌC LỊCH SỬ ?

II

THỜI NGUYÊN THỦY

III

XÃ HỘI CỔ ĐẠI

IV

ĐÔNG NAM Á TỪ THẾ KỈ VII TCN - X

V

VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ VII TCN - X

Câu hỏi:
Những gì đã diễn ra, đã xảy ra, gọi là:
a. Hiện tại
b. Quá khứ
c. Tương lai
Đáp án:
b. Quá khứ

Hình: Sự kiện ngày 2-9-1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản« Tuyên
ngôn độc lập» tại Quảng trường Ba Đình - Hà Nội, tuyên bố nước
Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa ra đời.

Vấn đề được đặt ra:
“ Lịch sử có phải là những gì đã
diễn ra trong quá khứ ? “

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
Mục tiêu bài học:
- Nêu được khái niệm Lịch sử và môn Lịch sử.
- Nêu được sự cần thiết phải học môn Lịch sử.
- Phân biệt được các nguồn sử liệu, giá trị của các
nguồn sử liệu.

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
1
Nội dung
bài học

Lịch sử và môn Lịch sử

2
3

Vì sao cần phải học lịch sử ?

Khám phá quá khứ từ các nguồn dữ liệu

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
I. LỊCH SỬ VÀ MÔN LỊCH SỬ

Hỏi: Lịch sử là gì ?
 Theo Herodotos: “lịch sử” có nghĩa là điều tra (đến thế
kỷ XVII thấy rất nhiều chữ “điều tra”, “truy vấn”), nghe kể
- rồi
Trả
viếtlời:
ra. Lịch sử là những gì đã xảy ra trong
 Theo
Barzun
và Rothfeld:
“lịchhoạt
sử” là chỉ
các biến
quá
khứ,
bao
gồm mọi
động
củacố của
con
quá khứ, hay hiểu gọn là “những việc đã làm rồi, đã xảy ra
người
rồi”. từ khi xuất hiện đến nay.

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
I. LỊCH SỬ VÀ MÔN LỊCH SỬ

Hỏi: Môn Lịch sử là gì ?
- Trả lời: môn Lịch sử là 1 môn học tìm hiểu
về lịch sử loài người, bao gồm những hoạt
động của con người trong quá khứ.

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
Quan sát hình
1.1, em có thể
đặt ra những
câu hỏi nào để
tìm hiểu về quá
khứ ?
Hình 1.1: Rồng đá trước thềm điện Kính Thiên thế kỉ XV, khu di
tích Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
I. LỊCH SỬ VÀ MÔN LỊCH SỬ

- Lịch sử: là những gì đã xảy ra trong
quá khứ.
- Môn Lịch sử: là 1 môn học tìm hiểu
về lịch sử loài người.

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng:
“Lịch sử là những gì đã qua, không thể thay đổi được
nên không cần thiết phải học môn Lịch sử.”

Em có đồng ý với ý kiến đó không ?

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
II. VÌ SAO PHẢI HỌC LỊCH SỬ ?

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng:
“Lịch sử là những gì đã qua, không thể thay đổi được
nên không cần thiết phải học môn Lịch sử.”

Em có đồng ý với ý kiến đó không ?
Tại sao ?

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
II. VÌ SAO PHẢI HỌC LỊCH SỬ ?

- Để biết: cội nguồn của tổ tiên, quê
hương, đất nước.
- Để học hỏi: kinh nghiệm nhằm
phục vụ cho hiện tại và tương lai.

Làm sao có thể biết và
dựng lại lịch sử ?

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
III. KHÁM PHÁ QUÁ KHỨ TỪ CÁC NGUỒN SỬ LIỆU

Nguồn sử liệu là gì ?
- Trả lời: là dấu tích được giữ lại dưới
nhiều hình thức khác nhau.

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
III. KHÁM PHÁ QUÁ KHỨ TỪ CÁC NGUỒN SỬ LIỆU

Hãy kể
những nguồn
tư liệu lịch sử
mà em biết ?

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
III. KHÁM PHÁ QUÁ KHỨ TỪ CÁC NGUỒN SỬ LIỆU

Có 4 nguồn tư liệu:

1. Tư liệu gốc.
2. Tư liệu chữ viết.
3. Tư liệu truyền miệng.
4. Tư liệu hiện vật.

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
III. KHÁM PHÁ QUÁ KHỨ TỪ CÁC NGUỒN SỬ LIỆU

Hỏi: Các nguồn tư liệu có ý nghĩa như thế
nào đối với chúng ta ?
Đáp án: giúp ta hiểu biết và dựng lại lịch sử.

Di tích đền thần Vishnu ở Gò Tháp thuộc loại
tư liệu nào?
A. Tư liệu hiện vật

B. Tư liệu hình vẽ

C. Tư liệu chữ viết

D. Tư liệu truyền miệng

Một số truyện thuộc loại tư liệu
truyền miệng là:
A. Shin cậu bé bút chì

B. Sự tích Hồ Gươm.

C. Đô-ra-ê-mon.

D. 5 anh em siêu nhân.

Lịch Sử là những gì :
A. đang diễn ra ở hiện tại.

B. đã diễn ra trong quá khứ.

C. sẽ xảy ra trong tương lai.

D. đã và đang diễn ra trong cuộc
sống.

Nội dung nào sau đây phản ánh không
đúng ý nghĩa của việc học lịch sử ?
A. Học cho vui vì lịch sử mang tính giải trí cao. 
B. Rút kinh nghiệm từ quá khứ phục vụ cho hiện tại
C. Hiểu được tiến trình của văn minh nhân loại.
D. Biết cội nguồn của tổ tiên, quê hương, đất
nước.

Sự tích “Thánh Gióng” cho biết điều gì về
lịch sử dân tộc Việt Nam?
A. Nguồn gốc của dân tộc Việt Nam.
B. Truyền thống chống giặc ngoại xâm.
C. Quá trình chinh phục tự nhiên.
D.  Truyền thống tôn sư trọng đạo.

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
III. KHÁM PHÁ QUÁ KHỨ TỪ CÁC NGUỒN SỬ LIỆU

Hỏi: Tại sao tư liệu gốc lại có giá trị lịch sử
xác thực nhất ?
Đáp án: vì đây là loại tư liệu liên quan trực tiếp đến sự
kiện, phản ánh sự kiện ấy 1 cách đáng tin cậy.

Luyện tập
1. Tại

sao cần thiết phải học môn lịch sử ?

2. Căn cứ vào đâu để biết và dựng lại lịch sử ?

Luyện tập
1. Tại sao cần thiết phải học môn lịch sử ?
Tại vì:
- Học lịch sử để biết được cội nguồn của tổ tiên, quê
hương, đất nước.
- Học lịch sử để đúc kết những bài học kinh nghiệm
của quá khứ nhằm phục vụ cho hiện tại và tương lai.

Luyện tập
2. Căn cứ vào đâu để biết và dựng lại lịch sử ?
+ Tư liệu truyền miệng
+ Tư liệu hiện vật
+ Tư liệu chữ viết

Vận dụng
3. Em biết những di tích lịch sử nào ở địa phương
em đang sống? Hãy kể cho cả lớp nghe về sự kiện
lịch sử liên quan đến một trong những di tích đó?

Vận dụng
5. Cửa Bắc, một công trình kiến trúc cổ, nằm trên phố
Phan Đình Phùng, Hà Nội. Trên tường vẫn còn nguyên dấu
vết đạn pháo của thực dân Pháp khu đánh chiếm thành
Hà Nội năm 1832. Có ý kiến cho rằng nên trùng tu lại mặt
thành, xoá đi những vết đạn pháo đó. Em có đồng ý với ý
kiến đó không? Tại sao?

Đáp án: Em không đồng ý với ý kiến nên trùng tu lại mặt thành,
xoá đi những vết đạn pháo đó. Vì những vết đạn đó là một phần
của lịch sử, là nguồn sử liệu nên phải được giữ gìn và tôn trọng.

BÀI TẬP VỀ NHÀ
Hãy viết một đoạn văn ngắn về lịch sử
ngôi trường em đã học (trường được
thành lập khi nào? Nó thay đổi như thế
nào theo thời gian?...)

Dặn dò
1. HS xem lại, nắm nội dung chính của bài.
2. HS làm bài tập về nhà.
3. HS chuẩn bị trước:
Bài 2: Cách tính thời gian trong lịch sử

Hình: Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại Quảng
trường Ba Đình, Hà Nội (2-9-1945), thành lập nước Việt Nam Dân Chủ
Cộng Hòa.

Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
“ Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt
Nam. “
Chủ tịch: Hồ Chí Minh

Từ “gốc tích” trong câu thơ nghĩa là lịch sử hình thành buổi đầu của
đất nước Việt Nam, là một phần của lịch sử đất nước ta -“sử ta”.
Ý nghĩa của câu thơ: người Việt Nam phải biết lịch sử của đất nước
Việt Nam như vậy mới biết được nguồn gốc, cội nguồn của dân tộc.

“ Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày Giổ Tổ mùng 10 tháng 3
Dù ai buôn bán gần xa, nhớ ngày Giổ Tổ tháng 3 mà về.”

Hình ảnh của sự kiện này gọi là tư liệu lịch sử. Vậy lịch sử có phải là những gì diễn
ra trong quá khứ? Bài học đầu tiên này sẽ truyền cảm hứng cho các em về tầm quan
trọng của lịch sử và việc học lịch sử, giúp các em biết được dựa vào đâu đề dựng lại
lịch sử một cách chân thực nhất. Chúng ta cùng vào Bài 1 - Lịch sử là gì?

Những câu hỏi có thể được đặt ra để tìm hiểu về quá
khứ khi quan sát hình 1.1:
-

Rồng đá được xây dựng khi nào ? vào thời nào ?
Qúa trình xây dựng rồng đá ra sao ?
Ý nghĩa của việc xây dựng rồng đá ?
Điện Kính Thiên là gì?
Điện Kính Thiên có từ bao giờ?
Điện Kính Thiên do ai tạo ra?
Điện Kính Thiên có ý nghĩa gì với hiện tại ?