KHỞI ĐỘNG

Xem clip và chia sẻ
suy nghĩa, cảm xúc

https://www.youtube.com/watch?v=g14wxQMNWJI

Ba tiếng “Mũi Cà Mau”
gợi lên trong em những
suy nghĩ, cảm xúc gì?

Dồn ý nghĩ xuống nghìn trùng mây
nước
Nơi chân trời dừng lại. Mũi tàu đi
Tôi chẳng thể thốt nên lời chia biệt
Tự trái tim ngân vọng tiếng thầm thì…

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Đọc văn bản 3

CÀ MAU QUÊ XỨ
(Trích “Uống cà phê trê đường của Vũ” - Trần Tuấn)

Em đã từng đọc tác phẩm nào của tác giả
Trần Tuấn chưa?
Hãy đọc phần tác giả, các chú
thích/tra cứu thông tin về tác giả
bằng phương tiện mà em có.

I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm: Cà Mau
1. Tác giả: Trần Tuấn (Trần

quê xứ

Ngọc Tuấn - 1967)

a. Xuất xứ: In trong tập:

- Là nhà báo nhưng sáng tác

Uống cà phên trên đường

nhiều thể loại: thơ, tản văn,

của Vũ

kí...

- Nội dung: ghi lại những kỉ

- Đặc điểm kí: cách viết ngẫu

niệm của tác giả về chuyến

hứng, nhẩn nha, nhiều liên

lang thang dọc miền Tây hè

tưởng...

2006 cùng nhà thơ Từ Dạ
Thảo

b. Thể loại: Tản văn Một tiểu loại của kí

HƯỚNG DẪN ĐỌC
Đọc chậm rãi. Chú ý các chi
tiết ghi chép sự thực, yếu tố
tự sự, yếu tố biểu cảm
Chọn giọng đọc phù hợp,
chú ý các thẻ định hướng
tiếp cận nội dung văn bản,
chiến lược đọc chủ yếu là
theo dõi, suy luận
Trả lời câu hỏi trong khung
vào thẻ đọc
văn bản

THẺ ĐỌC CHUẨN BỊ Ở NHÀ
Đọc văn bản, sau đó đọc cước chú phía dưới trang, chú ý đến
câu hỏi trong các khung chỉ dẫn để trả lời theo đúng vị trí đọc
trên văn bản:
Câu hỏi
Nội dung trả lời

1. Tác giả đến Mũi Cà Mau với mục đích/tâm thế
gì?
2. Liệt kê những liên tưởng của tác giả về văn
học?
3. Trạng thái tình cảm của tác giả và mọi người
khi đến với Mũi Cà Mau
4. Nhà thơ Nguyễn Bính xuất hiện trong liên
tưởng góp phần tô đậm thêm trạng thái gì của
tác giả?
5. Từ “xứ” được nói ở đây kết nối như thế nào
với nhan đề?
6. Cái nhìn của người viết với những chi tiết
thực của đời sống

 
 
 
 
 
 

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.1. Tâm thế của tác giả
ĐẶC ĐIỂM CỦA THƠ HAI - CƯ

THẢO LUẬN NHÓM
Làm việc cặp đôi - Thời gian: 10 phút
Hoàn thành PHT số 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Tâm thế của tác giả (thể hiện

Biểu

ở các phương diện)

hiện

Mục đích chuyến đi (câu hỏi 1,  

Nhận xét
 

câu hỏi ô chỉ dẫn 1)
Liên tưởng đến các nhà thơ,  

 

nhà văn (câu hỏi 3)
Cảm xúc đối với Mũi Cà Mau  
(câu hỏi kết nối đọc - viết, câu

 

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.1. Tâm thế của tác giả
- Nhận xét: qua
- Mục đích: đi ĐẶC ĐIỂM CỦA THƠ HAI - CƯ
quan sát, khám
+ lỏng tay thơ thẩn
chơi
phá, suy ngẫm để
với Cà Mau
khơi dậy cảm xúc
+ Tâm thế nhẹ
+ Đánh lừa ổ cứng
về
vùng
đất,
nhàng, cởi mở
cảm
xúc...võng
thiên nhiên, con
+ Tìm niềm
mạc...khứu giác...vị
người Cà Mau →
hứng khởi, trải
giác...khát thèm vị
Chất
liệu
của
nghiệm
bằng
phù sa ròng ròng
sáng
tạo
nghệ
tất cả giác quan
tươi mới...
thuật
- Biểu hiện:

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.1. Tâm thế của tác giả
- Liên tưởng đến
Khẳng
định:
Cà
ĐẶC ĐIỂM CỦA THƠ HAI - CƯ
các nhà thơ, nhà
Mau là vùng
Hiểu biết từ văn
văn
+ Kí của Nguyễn

“thẩm mĩ nghệ

chương

Tuân; Thư của Anh

thuật”,

khơi

nghiệm

Đức; Thơ của Xuân

nguồn

cảm

vừa là điểm tựa,

Diệu

hứng sáng tạo

vừa là thách thức

+ Nguyễn Bính,

cho nhiều nghệ

đối với tác giả

Sơn Nam, Nguyễn

sĩ

+
thực

trải
tế

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.1. Tâm thế của tác giả
Khẳng
định:
Cà
- Cảm xúc đối với
Cà
Mau
ĐẶC ĐIỂM CỦA THƠ HAI - CƯ
Mau là vùng
+ Những rung động mới mẻ
+ Ngạc nhiên, thú vị

“thẩm mĩ nghệ

+ Xúc động kín đáo, đồng cảm sâu

thuật”,

khơi

sắc trước những lo toan vất vả của

nguồn

cảm

người Cà Mau

hứng sáng tạo

+ Lưu luyến nhớ nhung khi chưa kịp

cho nhiều nghệ

rời xa

sĩ

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.1. Tâm thế của tác giả

Tác giả là người tinh tế, bắt nhạy trước
hiện thực đời sống; nhiều suy tư về đất
nước, thân phận con người, lý tưởng
người cầm bút

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.2. Vẻ đẹp thiên nhiên và con người
vùng đất Mũi Cà Mau
ĐẶC ĐIỂM CỦA THƠ HAI - CƯ

Đọc và trả lời câu hỏi 2 và 5
SGK/50

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.2. Vẻ đẹp của thiên nhiên và con người vùng đất
Mũi Cà Mau
- Vẻ đẹp thiên nhiên: với các đặc điểm riêng biệt
ĐẶC ĐIỂM CỦA THƠ HAI - CƯ
+ là “doi đất bằng phẳng hao hao góc Gò Nổi miền Trung”
+ Nắng trưa “muốn khô quăn mấy đọt phù sa bên mỏn non sông”
+ Xứ sở gợi cảm giác “chon von”, ngôn nhà “cheo leo”, cây cầu “lắt lẻo”,
xứ sở của cây đước.
+ Phía đông và phía tây đều giáp biển
→ Thiên nhiên đất Mũi hiện lên qua ngòi bút miêu tả giàu hình ảnh, cảm
xúc, qua biện pháp so sánh, từ láy gợi hình....

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.2. Vẻ đẹp của thiên nhiên và con người vùng đất
Mũi Cà Mau

- Vẻ đẹp con người:
ĐẶC ĐIỂM CỦA THƠ HAI - CƯ
+ Cần cù lao động, Khai thác những ưu đãi của thiên nhiên phục
vụ đời sống
+ Lăn lộn, đấu tranh, thậm chí trả giá cho cuộc mưu sinh:
chuyện con tôm - cây đước
→ Chất tươi mới, sinh động của Cà Mau hiện lên vừa chân thực
vừa trữ tình → hấp dẫn, thu hút, gợi xúc động sâu sắc với du khách đến đây....

NổI bật nét độc đáo của vùng đất Mũi
Cà Mau; qua đó thấy được những suy
tư của tác giả về văn hóa, thiên nhiên
và con người nơi đây

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.3. Đặc sắc nghệ thuật
ĐẶC ĐIỂM CỦA THƠ HAI - CƯ

THẢO LUẬN NHÓM
Chia lớp thành 4 nhóm - Thời gian: 10 phút
Hoàn thành PHT số 2

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Câu hỏi
Dự kiến trả lời
Câu 4/SGK: Chất trữ tình được thể hiện  
như thế nào trong bài tản văn?
- Đến với Mũi Cà Mau tác giả có những
cảm xúc gì?
- Tác giả đã có những cách thức nào để
thể hiện cảm xúc của mình đối với vùng
đất này
- Điều này thể hiện cụ thể trong bài tản
văn như thế nào?
Câu 6/SGK: Nhận xét cách sử dụng ngôn  
ngữ và các biện pháp tu từ trong bài tản

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.3. Đặc sắc nghệ thuật
a. Giàu chất hiện thực và b. Ngôn ngữ, phương thức
HAI
- kết
CƯ cấu....
chất trữ tình ĐẶC ĐIỂM CỦA THƠ
biểu
đạt,
- Chất hiện thực: Khung cảnh,
- Sử dụng từ ngữ sáng tạo,
con người, cuộc sống của
vùng Đất Mũi hiện lên sinh

độc đáo: Từ mang sắc thái

động, có tính chất thời sự

hiện đại; giàu hình ảnh, cảm

- Chất trữ tình: biểu hiện qua
cảm xúc và cách thể hiện của

xúc; phương ngữ Nam Bộ
- Sử dụng hiệu quả các bptt:

tác giả

nhân hóa, so sánh, câu hỏi tu

→ hiện thực là thế mạnh của

từ...

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.4. Cách đọc thể tản văn
1. Theo bạn, phương diện sau đây thực sự nổi bật
trong bài tản văn:
a. Những thông tin xác thực, hình ảnh khách quan
của thiên nhiên và con người Đất Mũi
b. Tình cảm, cảm xúc chủ quan của “tôi” khi tiếp
xúc với thiên nhiên và con người Đất Mũi
2. Từ những phân tích trên, hãy rút ra chiến lược đọc
văn bản văn xuôi thể tản văn

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2.4. Cách đọc thể tản văn: tập trung vào những đặc trưng nổi trội
của thể loại
- Tính chân thực: Thiên nhiên, con người, cuộc sống,
văn hóa, phong tục...được đề cập đến
- Chất trữ tình: được thể hiện qua cảm xúc và cách
thể hiện của tác giả
- Nét riêng của tác giả để nhận diện phong cách văn
học và đóng góp của tác giả
Kết nối giữa TÁC GIẢ - VĂN BẢN – NGƯỜI
ĐỌC

KẾT NỐI VIẾT – ĐỌC
Từ sự nhập cuộc, quan sát,
suy nghĩ của tác giả về Mũi Cà
Mau, nhất là câu kết văn bản,
hãy viết đoạn văn khoảng 150
chữ nói về cảm xúc của tác

BẢNG KIỂM ĐÁNH GIÁ VIẾT ĐOẠN VĂN
KẾT QUẢ

NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ

ĐẠT

Mở đoạn Nêu được chủ đề đoạn văn: cảm xúc của tác giả về đất Mũi  

 

Thân đoạn Những cung bậc cảm xúc của tác giả đối với đất Mũi

 

 

Cách thể hiện: ngôn ngữ, biện pháp tu từ, kết hợp các  
phương thức biểu đạt

 

 
Kết đoạn Nhận xét, đánh giá
 
Trình bày, Sắp xếp ý hợp lý
diễn đạt Diễn đạt mạch lạc, rõ ràng; liên kết ý/câu chặt chẽ, từ ngữ  

 
 
 

phù hợp

CHƯA
ĐẠT

LUYỆN TẬP

So sánh điểm giống và khác
nhau của kí, tùy bút, tản văn
bằng bảng so sánh hoặc sơ đồ
Venn

Bạn biết rằng bạn đã đọc
một cuốn sách hay khi bạn
giở đến trang cuối cùng và
cảm thấy như mình vừa chia
tay một người bạn.