Trong một trường học, bộ máy làm việc của trường không bao giờ thiếu đội ngũ giám thị. Những người làm công tác này chính là những người nắm giữ bộ mặt bên ngoài của nhà trường. Nhìn vào cách thức làm việc của đội ngũ giám thị, người ta có thể biết được phần nào ý thức kỷ cương nề nếp học sinh của trường.

Nếu giáo viên chủ nhiệm chỉ theo lớp trong những giờ nhất định, giáo viên bộ môn ngoài việc lên lớp cũng khó có thể quan tâm nhiều đến học sinh, thì bộ phận giám thị lại là người theo sát các em hơn cả.

Thông thường ở các trường học, mỗi buổi học sẽ có mỗi nhóm giám thị phụ trách. Việc theo dõi học sinh hằng ngày qua thời gian dài từ một đến ba năm khiến những người làm công việc này trở nên quen thuộc và thân thiết với học sinh. Hằng khóa, chỉ cần sau một thời gian tuyển sinh đón lứa học sinh mới vài ba tháng, có thể nói rằng chính họ là những người sàng lọc các loại học sinh từ chăm ngoan đến cá biệt nhanh và tổng quát nhất. Việc mỗi thầy giám thị có một sổ "Nam tào" vẫn luôn là nỗi ám ảnh của các học sinh cá biệt.

Có thể nói chính bộ phận giám thị hỗ trợ rất nhiều cho giáo viên chủ nhiệm và nhà trường trong việc theo dõi quản lý học sinh.

Nhưng nhìn một cách thẳng thắn, hiện nay đội ngũ giám thị ở trường học của chúng ta vẫn chưa được chú trọng đầu tư đúng mức. Tất cả những người làm công tác ở bộ phận này đều là nhân viên hợp đồng được nhà trường chi trả ngoài ngân sách với một mức lương cực kỳ khiêm tốn.

Vì vậy để có thể cân đối được nguồn thu chi, mỗi đơn vị trường học chỉ có thể hợp đồng được một số lượng giám thị ở mức tương đối. Thông thường, mỗi buổi học chỉ có thể hợp đồng được hai người đảm trách việc theo dõi nề nếp của tất cả học sinh trong buổi đó. Việc theo dõi 700-800 học sinh/ buổi học với hai người quả là điều khó khăn.

Bên cạnh đó, quyền hạn của giám thị cũng không đúng với vai trò của họ. Khi phát hiện những hành vi vi phạm của học sinh, giám thị cũng chỉ được báo lại cho giáo viên chủ nhiệm giải quyết. Nếu nặng hơn thì báo cáo với lãnh đạo nhà trường để đưa ra hội đồng kỷ luật mà không được quyền đưa ra hình thức xử lý nào cả. Với cách làm đó, giám thị chỉ làm mỗi việc "chỉ điểm" mà thôi.

Trong khuôn khổ một chương trình trao đổi hợp tác với một trường THPT của Pháp, tôi đã rất ngạc nhiên khi với số lượng 1.200 học sinh, trường bạn có đến 18 vị giám thị cộng thêm ba người trong ban cố vấn và một vị phụ trách tư vấn tâm lý học sinh cùng số lượng nhân viên phục vụ trong trường học rất lớn.

Qua làm việc, tôi biết được với quy mô làm việc trong trường học, người ta rất chú trọng đến công tác phục vụ dạy và học của cả giáo viên lẫn học sinh. Với một đội ngũ giám thị cùng ban cố vấn và nhân viên phục vụ, mọi nhu cầu về sinh hoạt, quản lý cũng như tư vấn cho học sinh đều được đội ngũ này đảm nhiệm. Giáo viên chỉ còn làm mỗi nhiệm vụ duy nhất là truyền đạt kiến thức và hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học.

Rõ ràng cách làm việc này đã giảm tải cho giáo viên rất nhiều khiến họ toàn tâm toàn ý hơn trong việc nghiên cứu giảng dạy. Mặt khác, học sinh thoải mái hơn khi tiếp xúc với thầy cô mà không e ngại về những thành kiến nếu mình nhỡ vi phạm điều gì đó trong quá trình đến lớp.

Trong khi đó, bộ phận giám thị lại thuận lợi hơn rất nhiều khi phụ trách những nhóm lớp học sinh cụ thể. Việc theo dõi nhất cử nhất động của học sinh đến tận từng tiết học, thậm chí cả những biến động về xúc cảm của từng cá nhân học sinh cũng được quan tâm.

Vậy tại sao chúng ta không đặt vấn đề về vị trí của người giám thị trong trường học như một sự nghiêm túc cần thiết? Nên chăng xây dựng một đội ngũ giám thị vững vàng về năng lực và có chuyên môn quản lý học sinh cùng với những kiến thức tối cần thiết như tâm lý học lứa tuổi, tâm lý học sư phạm, kiến thức về xã hội học… sẽ giúp việc quản lý học sinh trở nên nhẹ nhàng và sâu sát hơn so với giao phó cho giáo viên bộ môn kiêm giáo viên chủ nhiệm như hiện nay.

Như vậy, hình ảnh người giám thị không nhất thiết phải xây dựng cho được một chữ "thầy" như chúng ta thường gọi một cách khiên cưỡng lâu nay. Nhưng không phải vì vậy mà mất đi sự tôn trọng đối với đội ngũ những người thực hiện công việc này. Bất cứ ai ở bất kỳ vị trí nào trong trường học, một khi đã đóng góp thiết thực cho sự nghiệp giáo dục thì bản thân người đó đã rất xứng đáng được trân trọng.

Hồ Thị Tâm (giáo viên Trường Quốc Học, Huế- TT  )